Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Medicatie en bijwerkingen

Professionals vinden informatie over de plaatsbepaling van medicatie in de behandeling van psychische klachten bij kinderen en jongeren in de afzonderlijke praktijkstandaarden.

Informatie over onder andere dosering, bijwerkingen, contra-indicaties en interacties/farmacokinetische aspecten vindt u via de links onder ‘Middelen en merknamen‘. Deze leiden naar de betreffende informatie op de website Kinderformularium.nl.

Begrijp je medicijn‘ helpt professionals uitleg over medcijnen te geven aan kinderen en ouders.

"Off-label gebruik van geneesmiddelen betekent het voorschrijven van een geneesmiddel voor een toepassing die niet in overeenstemming is met het registratiebesluit. Het kan gaan om een indicatie die (nog) niet is beoordeeld door het CBG of om een patiëntengroep die niet is onderzocht" (Malone, 2002).

De Geneesmiddelenwet is sinds 1 juli 2007 in werking. Hierin wordt gesteld dat het off-label voorschrijven van geneesmiddelen alleen is toegestaan wanneer deze in de richtlijnen van de beroepsgroep zijn opgenomen. Wanneer dit niet het geval is, moet overleg plaatsvinden tussen apotheker en arts (Gilbert e.a., 2008).

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hebben samen een standpunt over off-label voorschrijven ingenomen. Zij keuren het off-label voorschrijven goed mits het op een verantwoordelijke manier gebeurt. Het is niet acceptabel wanneer er geen medische of wetenschappelijk onderbouwing bestaat of wanneer de patiënt niet goed wordt voorgelicht over het off-label voorschrijven (Malone, 2002). Teneinde aan deze voorwaarden te voldoen, verdient het de aanbeveling ouders en kind te instrueren met behulp van de 'Checklist bij het medicatie behandelplan'. Voor meer informatie zie: 'Medicatieformulier en checklist'.

Voor het voorschrijven van off-label medicatie heeft de NVvP afdeling jeugd in 2012 een handreiking gemaakt: 'Off-label medicatie voorschrijven in de kinder- en jeugdpsychiatrie'.

Terug naar boven

Behandelaars gebruiken ingrijpmedicatie om een geagiteerde patiënt te kalmeren en om het risico van dreigend gevaar naar zichzelf (de patiënt) of anderen te verminderen. Het doel is niet om het onderliggende psychiatrische ziektebeeld te behandelen, en ook niet voor het induceren van slaap of bewusteloosheid. Bij uitzondering kan sedatie het doel zijn.

Algemene uitgangspunten voor behandeling met medicatie:

  • Niet-medicamenteuze behandelingen zijn altijd de eerste keuze – bv. de-escalatie, time-out, meer begeleiding.
  • Wanneer wordt besloten medicatie toe te dienen bij een acute situatie wordt deze in eerste instantie oraal aangeboden.
  • Bij voorkeur wordt gekozen voor orale medicatie die om te zetten is in een intramusculaire variant. Dit om onnodige polyfarmacie te voorkomen.
  • Ingrijpmedicatie zou alleen gebruikt moeten worden na een indicatiestelling. Het risico van geen gebruik van medicatie is groter dan het risico van acute medicamenteuze behandeling.
  • Alle medewerkers moeten kennis hebben van de richtlijnen voor de behandeling van agressief gedrag, de-escalatie en het gebruik van separatie.
  • Tijdens elk incident moeten patiënten geïnformeerd worden dat het gebruik van medicatie nodig is, en elke patiënt moet de mogelijkheid krijgen medicatie in te nemen op vrijwillige basis.
  • De redenen voor het gebruik van ingrijpmedicatie moeten altijd in het patiëntendossier worden beschreven.
  • Na het gebruik van ingrijpmedicatie moet de lichamelijke status van de patiënt worden gecontroleerd. Als direct lichamelijke controles (pols, bloeddruk, ademhalen) niet mogelijk zijn, dan worden controles op afstand geadviseerd.
  • Na een incident wordt altijd geadviseerd om de oorzaken te analyseren en voor zover mogelijk een behandelplan te maken of aan te passen om herhaling te voorkomen.
  • Na een incident wordt dit met de patiënt besproken en wordt de mogelijkheid gecreëerd over het incident te schrijven. Stop een kopie van dit schrijven in het dossier van de patiënt. In het geval van een mondelinge evaluatie zorgt de behandelend psychiater voor verslaglegging voor in het dossier.

Er is onvoldoende onderzoek naar ingrijpmedicatie bij kinderen of adolescenten. Er zijn geen nationale of internationale richtlijnen aangaande de meest effectieve medicamenteuze behandelingen voor agressie en agitatie bij kinderen en adolescenten.

Binnen de volwassenenpsychiatrie zijn richtlijnen beter ontwikkeld, maar er blijven enorme verschillen tussen instellingen en landen. De meeste richtlijnen voor volwassenen maken gebruik van een combinatie van benzodiazepines en antipsychotica. Hogere doseringen zijn gebruikelijk, maar er zijn veel waarschuwingen over het risico van 'sudden death' in verband met acute verlamming van de ademhalingsspieren.

Deze richtlijn is een consensusdocument, gebaseerd op praktijkervaring, literatuur (waar aanwezig) en richtlijnen voor volwassenen.

Terug naar boven

Klik op de afbeelding om het Ingrijpprotocol te downloaden (pdf).

Ingrijpmedicatieprotocol

Terug naar boven

Bak, M., et al. (2011). Acute ingrijpmedicatie: literatuuroverzicht en aanbevelingen. Tijdschrift voor psychiatrie, 53, 727-737.

Broadstock, M. (2001). The effectiveness and safety of drug treatment for urgent sedation in psychiatric emergencies. A critical appraisal of the literature. New Zealand Health Technology Assessment (NZHTA), 4(1).

DosReis, S., Barnett, S., et al. (2003). A guide for managing acute aggressive behaviour of youths in residential and inpatient treatment facilities. Psychiatric serviceshttp://ps.psychiatryonline.org - oktober 2003, 54(10).

Royal College of Nursing (2005). Violence. The short-term management of disturbed/violent behaviour in in-patient psychiatric settings and emergency departments. London.

Masters, K.J., Bellonci, C,. et al. (2002). Practice parameter for the management of aggressive behavior in child and adolescent psychiatric institutions, with special reference to seclusion and restraint. JAAACP, 41(2) supplement; 4S-25S.

Sonnier, L., et al. (2011). Pharmacologic management of acutely agitated paediatric patients. Pediatric Drugs, 13, 1-10.

Terug naar boven
Terug naar boven

Middelen en merknamen

Hieronder ziet u middelen en merknamen van de meestgebruikte medicijnen in de kinder- en jeugdpsychiatrie. De links leiden naar de website van het Kinderformularium, waar u uitgebreide en up-to-date detailinformatie per medicijn vindt.

Groep  Middel Merknamen
Stimulantia Methylfenidaat Ritalin®, Concerta®, Equasym XL®, Medikinet CR®
D-Amfetamine
Antipsychotica Aripiprazol Abilify®
Haloperidol Haldol®
Pimozide Orap®
Pipamperon Dipiperon®
Quetiapine Seroquel®
Risperidon Risperdal®
Clozapine Leponex®
Olanzapine Zyprexa®
Parasympathicolytica Biperideen
Antidepressiva – SSRI’s Fluoxetine Prozac®
Fluvoxamine Fevarin®
Citalopram Cipramil®
Sertraline Zoloft®
Antidepressiva – TCA’s Nortriptyline Nortrilen®
Clomipramine Anafranil®
Imipramine
Overige antidepressiva Bupropion Wellbutrin XR®, Zyban®
Moclobemide Aurorix®
Duloxetine Cymbalta®
Stemmingsstabilisatoren Lithiumcarbonaat Camcolit®, Priadel®
Valproaat Depakine®, Orfiril®
Carbamazepine Tegretol®
Adrenerge middelen Clonidine Catapresan®, Dixarit®
Atomoxetine Strattera®
Anxiolytica/hypnotica Melatonine
Lorazepam Temesta®
Alprazolam Xanax®
Oxazepam Seresta®
Clonazepam  Rivotril®
Diazepam
Temazepam Normison®

Medicatie uitleggen: Begrijp je medicijn

Je behandelaar heeft je een medicijn voorgeschreven of heeft je voorgesteld een medicijn te gaan gebruiken. Je wilt de belangrijkste dingen over je medicijn weten. Begrijp je medicijn geeft je met tekst en illustraties korte en betrouwbare uitleg.

Reageren

Kunnen we deze tekst verbeteren, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten