Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Kinder- en jeugdpsychiatrie in tijden van corona

Jongen dokterspelen beter

Door de uitbraak van het coronavirus zijn het spannende en onwerkelijke tijden. Gezinnen zijn meer samen thuis en we houden afstand van elkaar. Hoe praat je met kinderen over de impact van het virus, bijvoorbeeld als zij angstig zijn of autisme hebben? Wat is in deze tijd de beste hulp voor kinderen in een kwetsbare thuissituatie? En waar vinden ouders, jongeren en professionals betrouwbare informatie en hulpmiddelen? Hieronder staan adviezen en informatie van verschillende experts en organisaties op een rij, gericht op de specialistische jeugdhulp.

Jongen dokterspelen beter

Op deze pagina

Voor ouders en leerkrachten

Er zijn veel adviezen voor ouders en scholen over hoe zij het beste kunnen omgaan met de (gevolgen van de) coronacrisis. Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie zet informatie en advies voor ouders en leerkrachten van kinderen met psychische problemen op een rij.

Adviezen van experts uit de kinder- en jeugdpsychiatrie

Kinder- en jeugdpsychiater Arne Popma en emeritus hoogleraar Kinder- en jeugdpsychiatrie Frits Boer delen praktische informatie voor ouders van (met name) erg jonge of angstige kinderen, in de handreiking Hoe praat je met je kinderen over het coronavirus?. Deze bevat concrete adviezen; bijvoorbeeld over hoe je eerlijk kunt zijn tegen je kind, en het tegelijkertijd vertrouwen geeft. Ook staan in dit document voorbeelden van korte, heldere uitleg aan een kind over corona.

Omgaan met angst als ouder of leerkracht

Anne van der Meer is orthopedagoog bij Marant Behandelpraktijk. Ze stelde een lijst met tips op voor ouders en leerkrachten. Hoe kunnen zij handelen wanneer kinderen angstig zijn voor het coronavirus?

Leerkrachten vinden bij het Nederlands Jeugdinstituut ook tips: hoe kunnen zij aandacht houden voor het sociaal-emotionele welbevinden van leerlingen, en omgaan met bijvoorbeeld angst?

Algemene uitleg en ondersteuning voor jonge kinderen

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een pagina met uitleg en filmpjes voor kleine kinderen (3-7 jaar).

Flip en grote vriend is een informatief prentenboek over corona, met een op maat gemaakte uitleg voor jonge kinderen.

KnapLab maakte een corona-doe-boekje, waarmee ouders hun kind kunnen helpen zich goed te voelen in deze moeilijke periode.

De korte film Pandemie op aarde is een animatie voor jonge kinderen met een fictief verhaal over ‘Pandemie’ van de planeet Covid. De tekenfilm legt uit wat corona is, waarom ouders thuiswerken en hoe kinderen kunnen helpen.

(Thuis)werk & gezin: hoe dan?! is een serie korte vlogs over de praktische en emotionele kant van het ouderschap tijdens de coronacrisis. Professionele hulpverleners delen in de vlogs persoonlijke inzichten, ideeën en tips. Zorgprofessionals die met jonge kinderen en ouders werken en zelf willen bloggen of vloggen kunnen zich melden bij IMH Nederland.

Terug naar boven

Wat kun je doen om je kind met autisme gerust te stellen?

Janette Zomer is orthopedagoog bij het Autismehuis. Zij maakte een document om kinderen/jongeren met autisme (ASS) duidelijkheid te geven rondom het coronavirus. Oudervereniging Balans deelt haar adviezen op hun website.

De NVA Wegwijzer autisme en corona bevat onder andere tips voor ouders van kinderen met autisme.

Ook het Regionaal Autisme Centrum heeft een pagina met tips voor mensen met autisme. Hier staat bijvoorbeeld de corona piekerkaart.

Heldere uitleg in korte video’s

Geef me de 5 is een praktische methodiek voor omgang met mensen met autisme. Op hun YouTube-kanaal delen ze video’s met heldere uitleg over het coronavirus, de maatregelen en de gevolgen die deze kunnen hebben. Dit zijn de twee voorbeelden van recente video’s

Terug naar boven

Ouders met psychische problemen en/of een verslaving

Aandacht voor kwetsbare gezinnen in crisistijd is hard nodig. Bijvoorbeeld als er sprake is van ouders met psychische problemen en/of een verslaving. Door de bijkomende stress, angst en overbelasting in deze nieuwe situatie kunnen acute problemen in gezinnen ontstaan.

Huiselijk geweld en kindermishandeling

De overheid is een landelijke campagne gestart met als motto: ‘Het houdt niet op, totdat je iets doet’. Op de website www.ikdoeietstegenhuiselijkgeweld.nl  staan tips en adviezen over wat je kunt doen bij bijvoorbeeld kindermishandeling.

Voor leerkrachten en scholen

Hoe pakken scholen de draad weer op? Het NJi heeft hierover een speciale pagina. Hier staan ook tips over omgaan met kinderen in kwetsbare posities, en hoe je als school aandacht kunt besteden aan het sociaal-emotionele welbevinden van kinderen.

Terug naar boven

Voor kinderen en jongeren

De coronacrisis heeft een grote impact op het leven van psychisch kwetsbare kinderen en jongeren. Sommigen hebben misschien last van angst, of moeten opnieuw structuur aan hun dag leren geven. Behandelingen gaan mogelijk niet altijd door, of in een andere vorm. En bijvoorbeeld jongeren met een licht verstandelijke beperking hebben heldere uitleg nodig over wat er aan de hand is en wat dit voor hen betekent. Het Kenniscentrum verzamelde tips, hulpmiddelen en betrouwbare hulpbronnen voor kinderen en jongeren.

Brainwiki.nl is gemaakt voor en door jongeren met psychische problemen. Jongeren en hun omgeving vinden hier betrouwbare informatie over psychische klachten. Op een speciale pagina over corona vinden jongeren adviezen van experts over wat zij kunnen doen als zij last hebben van (te sterke) angst in deze periode. Ook staan er links naar betrouwbare informatie en online hulp.

Praktijk voor jeugd-ggz Talenti a Casa heeft een werkboek ontwikkeld met handvatten, tips en denk/doe-opdrachten. Dit corona doe-boek is bedoeld voor kinderen die zich zorgen maken. Bijvoorbeeld over hun gezin, opa en oma, vriendjes en misschien nog wel andere dingen.

Ook voor naasten van mensen met psychische problemen die nu vastlopen of wellicht aan zelfmoord denken is deze tijd extra zwaar. Via 113 Zelfmoordpreventie vinden zij tips en handvatten: hoe kunnen zij hun dierbaren zo goed mogelijk ondersteunen en voor zichzelf blijven zorgen?

Spanningen door de maatregelen rondom corona kunnen doorwerken binnen je gezin of relaties. Bij Chat met Fier kunnen kinderen, jongeren en volwassenen (anoniem) hun verhaal delen. De hulpverleners luisteren naar je, geven jou informatie en helpen je als je dat wilt. Je kunt ook chatten als je je zorgen maakt over iemand uit je omgeving. De chat is open op: maandag t/m vrijdag van 16.00 tot 6.00 uur en op zaterdag, zondag en feestdagen van 20.00 tot 6.00 uur.

De Kinderombudsman wil weten hoe het nu met kinderen en jongeren gaat: thuis, in de buurt en met vrienden. En wat voor hen belangrijk is, nu en in de toekomst. Er zijn twee vragenlijsten. Een voor kinderen van 8-12 jaar, en een voor jongeren van 13-18 jaar.

Terug naar boven

ARQ Centrum ’45 maakte het infosheet De coronacrisis doorkomen wanneer je PTSS hebt.

Ook Fier! stelde adviezen op over PTSS en corona: hoe kom je deze tijd zo goed mogelijk door?

Terug naar boven

De overheid heeft een speciale website over het coronavirus gelanceerd voor kwetsbare doelgroepen, zoals mensen met een licht verstandelijke beperking. Uitleghulp Steffie geeft hier op een eenvoudige manier uitleg en tips.

Koraal maakte samen met Taal voor allemaal een brochure over corona in eenvoudige taal en met duidelijke illustraties.

Ook Cordaan biedt tips voor hoe om te gaan met corona. Deze zijn bedoeld voor (ambulante) begeleiders en behandelaren van mensen met psychische klachten en een licht verstandelijke beperking.

Pharos heeft een overzichtelijke informatiekaart met begrijpelijke uitleg over het coronavirus.

Het Kenniscentrum LVB verzamelt ook informatie voor mensen met een licht verstandelijke beperking en zorgprofessionals die met deze groep werkt.

Terug naar boven

Thuis is het niet voor alle kinderen fijn. Door de coronacrisis kan dat erger zijn dan normaal. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een pagina met informatie en tips voor kinderen die thuis problemen hebben. Ook voor jongeren bij wie de spanningen thuis oplopen heeft het NJi een pagina. Kinderen kunnen daarnaast altijd terecht bij de Kindertelefoon.

De overheid is een landelijke campagne tegen huiselijk geweld gestart, met als motto: ‘Het houdt niet op, totdat je iets doet’. Op de website www.ikdoeietstegenhuiselijkgeweld.nl staan tips en adviezen over wat je kunt doen.

Als je vader of moeder het moeilijk heeft

Wanneer je ouder(s) het moeilijk hebben, bijvoorbeeld door psychische klachten, verslavingsproblemen of andere problemen, kom je in deze coronatijd misschien enorm in de knel. Wat kan je doen als kind?

Meer over hulp aan kinderen die het thuis niet fijn hebben staat op deze pagina onder het kopje Voor professionals.

Terug naar boven

Voor professionals

Professionals moeten hun werk anders inrichten. Hoe kunnen zij dat het beste aanpakken? Het Kenniscentrum zet praktische informatie en goede voorbeelden op een rij. De coronacrisis heeft bovendien psychosociale gevolgen. Zo zijn er veel zorgen over kwetsbare kinderen of gezinnen, die nu niet de hulp kunnen ontvangen die zij normaal krijgen. Hoe kunnen professionals kinderen en gezinnen zo goed mogelijk ondersteunen en opvangen?

Het Nederlands Jeuginstituut verzamelt informatie voor alle beroepsgroepen in het jeugdveld, onder wie kinder- en jeugdpsychologen en -psychiaters. Voor professionals in de residentiële jeugdzorg is er een aparte pagina met tips.

ARQ ontwikkelt samen met het RIVM, NIVEL en GGD GHOR Nederland kennis over de psychosociale gevolgen bij de uitbraak van COVID-19. De website van ARQ deelt deze kennis voor publiek en professionals.

Een overzicht van kennisbronnen en informatie voor alle professionals in de jeugdgezondheidszorg staat op de website van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.

Movisie maakte een dossier over de gevolgen van het coronavirus binnen verschillende thema’s van het sociaal domein. Welke impact heeft de situatie op mensen in een kwetsbare positie en hun hulpverleners?

Terug naar boven

GGZ Nederland plaatst op hun website actuele informatie over het coronavirus voor de ggz.

De geestelijke gezondheidszorg heeft een eigen richtlijn om de verdere verspreiding van COVID-19 onder patiënten en ggz-professionals zoveel mogelijk te voorkomen.

De NVvP plaatst op hun website alle relevante informatie over de ontwikkelingen rond COVID-19 voor psychiaters.

Terug naar boven

Welke mogelijkheden zijn beschikbaar voor digitale zorg en ondersteuning op afstand? Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een aparte pagina over dit thema. Zorg van nu geeft een overzicht van opties die zorg op afstand vergemakkelijken.

Hoe ga je constructief het gesprek met ouders aan als je niet op één lijn zit? En hoe beslis je op afstand gezamenlijk over hulp? De digitale ondersteuningstool www.bramtool.nl helpt jeugdprofessionals hierbij en is vanaf nu gratis te gebruiken. Deze tool is ontwikkeld vanuit de Academische Werkplaatsen Jeugd.

Soms is er toch face-to-face contact nodig. Hoe maak je die afweging? Het Nederlands Jeugdinstituut adviseert. Er zijn aparte adviezen voor face-to-face contact in een residentiële omgeving en bij ambulante hulpverlening.

Bekijk ook de veelgestelde vragen over corona bij de Nederlandse Zorgautoriteit.

Zorg op afstand voor jonge kinderen

Jeugdhulpprofessionals werken tijdens de coronacrisis zoveel mogelijk digitaal en op afstand. Hoe je dit het beste aanpakt, verschilt per doelgroep. De expertgroep Jeugd-ggz voor baby’s, peuters en kleuters zette adviezen op een rij voor digitaal contact met erg jonge kinderen en hun gezinnen.

Terug naar boven

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vraagt extra aandacht voor kwetsbare kinderen en kinderen met een lastige thuissituatie: “Let op elkaar. En vooral: let op de kwetsbare kinderen en jongeren. Niet ieder kind heeft een fijn thuis. Een kind is nu extra kwetsbaar. Vergeet dat in deze hectische tijden niet.” Lees meer op de website van de Kinderombudsman.

Wat kun je doen als professional?

Wat kun je als professional doen als je je zorgen maakt om kinderen in kwetsbare thuissituaties? Het Nederlands Jeugdinstituut geeft tips.

Ook Movisie heeft een artikel met tips voor (sociaal) professionals die werken met kwetsbare gezinnen. Wat kunnen zij doen nu gezinsleden noodgedwongen dichter op elkaar zitten, waardoor het risico op huiselijk geweld groeit?

Stichting Kinderpostzegels Nederland, Augeo Foundation en Het Vergeten Kind riepen een crisisfonds in het leven om kwetsbare kinderen in deze ingrijpende periode te helpen. Geregistreerde jeugdhulpverleners kunnen via www.kwetsbaarthuis.nl een aanvraag indienen voor kinderen die nu extra hulp nodig hebben. Dit kan alleen voor kinderen die uit huis geplaatst zijn, kinderen die thuis wonen met een jeugdbeschermingsmaatregel, of voor kinderen in AZC’s, de maatschappelijke en vrouwenopvang en in de pleegzorg.

In deze tijd is het belangrijk om extra aandacht te hebben bij vermoedens van huiselijk geweld. Let op de signalen, ga in gesprek of vraag om advies en hulp bij zorgen. Advies, hulp en ondersteuning vragen of een melding doen van huiselijk geweld kan via 0800-2000 bij Veilig Thuis.

De overheid is een landelijke campagne gestart met als motto: ‘Het houdt niet op, totdat je iets doet’. Op de website www.ikdoeietstegenhuiselijkgeweld.nl  staan tips en adviezen over wat je kunt doen bij bijvoorbeeld kindermishandeling.

>> Bekijk ook de praktijkstandaard Trauma en kindermishandeling

Ouders met psychische problemen en/of een verslaving

Een psychische aandoening en/of verslavingsproblemen van ouders, maar ook andere problemen beperken het aanpassingsvermogen van gezinnen. Hierdoor kan de uitdaging van de coronacrisis te groot zijn of worden.

Terug naar boven

Statement van jeugdhulpverleners

Jeugdhulpverleners doen er in deze tijd alles aan om kwetsbare kinderen en hun ouders zo goed mogelijk te blijven ondersteunen, begeleiden en behandelen. Zij leren en innoveren elke dag. De samenwerkende beroepsverenigingen Zorg voor de Jeugd brachten hierover een statement naar buiten.

Zo werken instellingen voor jeugd-ggz nu

De leden van het Kenniscentrum treffen allemaal hun eigen maatregelen om de behandeling voort te zetten en cliënten en hun omgeving zo goed mogelijk van advies en informatie te voorzien. Het Kenniscentrum verzamelt hier voorbeelden van.

Accare laat met ‘coronaverhalen’ zien hoe het werk juist nu gewoon doorgaat. Hoe zetten collega’s hun werk voort vanachter de keukentafel, hun zolderkamer of al wandelend en op gepaste afstand?

De patiëntenraad van Altrecht heeft een telefoonlijn geopend voor patiënten die een praatje willen maken of hun hart willen luchten.

Arkin heeft een speciale pagina over corona, met onder andere activiteiten en initiatieven voor cliënten. Voor naasten is Arkin een youtubekanaal gestart. Ze geven bovendien tips om je hoofd koel te houden en een aantal algemene tips voor naasten. Zij kunnen bovendien bij Arkin terecht voor een adviesgesprek.

De Bascule en Spirit verzamelen verhalen over hoe zij werken tijdens de coronacrisis: “Verhalen om de moed erin te houden, ter herkenning, om van te leren, ter inspiratie, om het gevoel van samen te versterken.”

GGZ Delfland heeft gratis online trainingen voor iedereen vanaf 8 jaar, die kunnen helpen om in deze tijd mentaal weerbaar te blijven.

Een aantal medewerkers van GGZ Delfland komt ook aan het woord in de online portrettengalerij: de gezichten van online zorg. Hier laten zij (en ggz-professionals van andere instellingen) zien hoe zij nu toch de benodigde hulp kunnen blijven bieden.

Ook GGZ Noord-Holland-Noord heeft gratis online zelfhulpmodules op hun website. Er zijn meer dan 10 trainingen beschikbaar, waaronder Mentaal sterk tijdens de corona-crisis, Dankbaarheid tijdens de corona-crisis en Blijf thuis, blijf fit.

René Blom is psychomotorisch therapeut bij Karakter, en biedt hulp aan gezinnen via beeldbellen. In een video vertelt hij over zijn gesprek met een jongetje dat zich erg veel zorgen maakt over de coronasituatie. 

Pluryn verzamelde tips en links naar leuke websites op deze pagina. Ook hebben ze een pagina met tips voor begeleiders en behandelaars. Hoe blijven zij in contact met hun cliënten?

Andere initiatieven voor en door jeugdprofessionals

Wat betekent de coronacrisis voor het werk van jeugdprofessionals die werken met kwetsbare jongeren? Hoe pakken zij het aan? Welke situaties komen zij tegen? Hoe leg je verbinding met jongeren met minimaal 1,5 m. afstand? Wat kunnen we doen om kwetsbare jongeren door deze moeilijke coronaperiode heen te helpen? Deze vragen kwamen aan de orde tijdens het online congres ‘Kwetsbare jongeren in coronatijd’ van MEE, dat is terug te zien via video.

De Raad voor de Kinderbescherming blijft tijdens de coronacrisis zijn werk doen. Via blogs vertellen medewerkers hoe ze dat aanpakken.

Initiatieven voor steun in coronatijd

MIND biedt steun in coronatijd. Mensen die daar behoefte aan hebben kunnen via telefoon, chat, WhatsApp en mail terecht bij MIND Korrelatie. Daarnaast richtte MIND een virtuele huiskamer in, met elke werkdag tussen 13.00 en 16.00 uur een livestream. Hier worden vragen beantwoord en gesprekken gevoerd met ervaringsdeskundigen en experts.

Regionale initiatieven

Terug naar boven

Samen met partners is Karakter nationaal en internationaal onderzoek gestart naar de impact van de coronacrisis op kwetsbare kinderen en jongeren, om nu én in de toekomst beter om te kunnen gaan met deze situatie.

Garage2020 ontwikkelt alternatieven voor de huidige jeugdhulp vanuit de belevingswereld van kinderen en jongeren. In hun corona toolkit staat onder meer een onderzoek naar hoe corona jongeren en gezinnen raakt en wat zij nodig hebben op de lange termijn. Jongeren, ouders, hulpverleners, bestuurders of beleidsmakers kunnen meedoen door door de vragenlijst (anoniem) in te vullen. Inmiddels zijn er de eerste resultaten: “Coronatijd heeft enkele positieve gevolgen, zoals de opmerkelijke veerkracht van gezinnen, innovatie met blended care en meer samenhorigheid. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen, er is bijvoorbeeld minder zicht op de problemen van gezinnen, kansenverschillen tussen kinderen en jongeren nemen toe en er zijn zorgen over de gezondheid van hulpverleners (mentaal en fysiek) en de financiële positie van de organisaties staat onder druk.”

Curium-LUMC en Youz doen in nauwe samenwerking met Accare, de Bascule en Triversum GGZ-NHN onderzoek naar telepsychiatrie in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Hoe pakken behandelaren psychiatrie op afstand noodgedwongen aan, en wat zijn hun ervaringen?

De Kinderombudsman wil weten hoe het nu met kinderen en jongeren gaat: thuis, in de buurt en met vrienden. En wat voor hen belangrijk is, nu en in de toekomst. Er zijn twee vragenlijsten. Een voor kinderen van 8-12 jaar, en een voor jongeren van 13-18 jaar.

Het lectoraat Jeugd van de Hogeschool Utrecht onderzoekt de impact van de coronacrisis op het gezinsleven. Hoe ervaren gezinnen deze periode? Hoe ziet het dagelijks leven er nu uit, en hoe zoeken gezinnen naar oplossingen en steun? Ouders en grootouders die mee willen doen kunnen tot 31 mei anoniem een vragenlijst invullen (duur: 15-20 minuten).

De Collaborative Outcomes study on Health and Functioning during Infection Times (COH-FIT) is een grote internationale vragenlijst voor de gehele bevolking in landen die te maken hebben met de coronacrisis. Het doel? De effecten van de pandemie op lichamelijk en geestelijk welzijn in kaart brengen, en nagaan welke factoren hierbij een rol spelen. In het project zijn bijna 200 onderzoekers betrokken uit meer dan 35 landen, onder wie psychiater en hoogleraar Transitiepsychiatrie Thérèse van Amelsvoort.

Kenniscentrum-leden De Bascule, Accare, Curium-LUMC en Karakter voeren een landelijk onderzoek uit naar de impact van de coronasituatie op onder andere angst, depressie en slaapproblemen bij kinderen, jongeren en ouders. De vragenlijst bevat vragen voor de jeugdigen over onder meer algemene gezondheid, angst, depressie, woede, relaties met leeftijdsgenoten en slaapproblemen. Ouders vullen ook een aantal algemene gegevens in en twee vragenlijsten over internaliserende en externaliserende problemen en opvoedstress. De resultaten uit de vragenlijst worden vergeleken met die van jeugdigen uit een algemene normgroep én met een voormeting die bij de intake is gedaan. Meer informatie: h.ruisch@accare.nl.

Terug naar boven

Dit dossier wordt doorlopend aangevuld met nieuwe kennis. Heeft u suggesties? Deze kunt u doorgeven via het formulier onderaan de pagina.

Reageren

Kunnen we deze tekst verbeteren, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten