Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Melatonine

De biologische klok in de suprachiasmatische kern (SCN) stuurt de afgifte van melatonine; melatonine heeft op zijn beurt invloed op het ritme van de SCN. De melatonine afgifte wordt geremd als er ‘s nachts licht op de retina valt. Fel licht op het verkeerde moment verstoort het ritme van de biologische klok.

Het dag-nacht ritme wordt naar voren verschoven bij toediening van hogere doseringen melatonine in de avond en naar achteren bij toediening in de ochtend. Melatonine heeft een chronobiotisch en hypnotisch effect. Doseringen van 0,1 of 0,2 mg worden vaak als fysiologisch gezien en kunnen al slaap induceren. Doseringen van 5 mg geven spiegels die 10 tot 100 maal hoger zijn dan normale spiegels ‘s nachts. Melatonine is effectief in een dosering van 0,05 mg per kg bij het vertraagde slaapfase syndroom, wanneer het 1 tot 2 uur voor de gewenste inslaaptijd gegeven wordt en resulteert in vroeger inslapen en een langere slaaptijd. Het bepalen van de DLMO (tijdstip van op gang komen endogene melatonine productie, bij gedempt licht) is mogelijk om beter te weten wanneer melatonine gegeven moet worden. Met meerdere bepalingen over de dag in speeksel (kauwwatten, op te sturen naar een melatoninepoli (zie bijv. www.slaapstoornissen.nl) kan de melatonineconcentratie en daarmee de DLMO bepaald worden. Exogeen melatonine, toegediend 5 uur voor de DLMO verschuift het melatonine ritme en de daarmee samenhangende circadiane ritmen het meest krachtig 2 uur naar voren. Het is nog geen uitgemaakte zaak of in alle gevallen de DLMO bepaald moet worden. Bij verstandelijk beperkte kinderen komen vaker problemen op dit gebied voor en zijn er argumenten om de DLMO te bepalen, ook bij therapieresistentie is het waarschijnlijk verstandig.

Een sublinguale dosis van 0,1 of 0,2 mg is vaak al succesvol.

Te hoge doseringen melatonine (boven de 3 mg) kunnen de biologische klok ontregelen, waarschijnlijk vooral bij te langzame afbraak van melatonine, waardoor het Zeitgeber effect verdwijnt, en de biologische klok ontregeld raakt; de melatonine werkt dan niet meer na aanvankelijk succes. De melatonine moet dan een paar maanden gestopt worden en later in een veel lagere dosis gegeven worden. Melatonine verkort de slaaplatentie (na geschikte gedragsinterventies) bij kinderen met inslaapstoornissen, DSPD, verstandelijke beperkingen, autisme en ADHD (Wilson et al., 2010). Alleen bij kinderen met een verstandelijke beperking, maar niet bij de andere groepen, is daarnaast een verbeterde slaapkwaliteit gevonden.

Bijwerkingen van melatonine bij kinderen zijn vooralsnog nauwelijks gevonden. Hoofdpijn, gevoel van kou en gedaalde stemming worden soms gezien (van Geijlswijk, 2011). Een niet klinisch relevante, voorbijgaande, verhoging van prolactine spiegels werd gevonden bij volwassenen. In het boek van Dieleman e.a. 2011 is beschreven dat de convulsiedrempel verlaagd zou kunnen worden. Van Geijlswijk (2011) vond de beste invloed op verschuiving DLMO en op de slaap bij doseringen van 0,1 tot 0,15 mg per kg. Een sublinguale toediening geeft een vijf maal hogere spiegel omdat dan bijna alles opgenomen wordt, i.t.t. orale toediening waarbij slechts 20% in de bloedbaan komt. Ouders kopen vaak zelf melatonine bij de drogist, het is dan te adviseren een chemische bereiding te kopen.

In de praktijk is de dosering meestal tussen de 0,1 en 2 mg voor kinderen en 2-5 mg voor adolescenten. De tijd van toediening is dus van belang, vaak 1-2 uur voor het naar bed gaan.

De therapie blijft jaren werkzaam en kan jaren voortgezet worden (Weiss, 2006). Hoewel effect op de hypothalame-gonadale as gevreesd werd, zijn er geen meetbare effecten op de ontwikkeling gevonden (van Geijlswijk, 2011). Voor het slow release preparaat Circadin® lijkt op basis van bovengenoemde fysiologie en bij gebrek aan registratie voor kinderen en adolescenten geen plaats.

Reageren

Kunnen we deze tekst verbeteren, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten