Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only

Onderwijs

Het is belangrijk samen met ouders te zoeken naar de beste onderwijsvorm voor het kind met autisme: is passend onderwijs mogelijk binnen het regulier onderwijs, of is toch speciaal onderwijs nodig? En is dat dan speciaal basis- of voortgezet onderwijs, of is een kind beter op zijn plek op een cluster-4 school, voor kinderen met gedragsproblemen en/of psychiatrische problematiek? Door de beperkingen die elk kind met autisme anders ervaart, leert elk kind met autisme ook anders. Het is belangrijk dat het kind op een school terecht komt die kennis over en vaardigheden voor leerlingen met autisme in huis heeft. Onderzoek door de Universiteit van Tilburg en Fluent Zorgadvies toont aan dat de begeleiding van jongeren met autisme verbetert bij een integrale aanpak: thuis, op school en in vrije tijd (ASS integraal) (Van Gaalen, 2012). Door de communicatie tussen ouders en school te verbeteren wordt er meer inzicht verkregen in de mogelijkheden van de jongere (Van Gaalen, 2012). Voor de docent is het belangrijk om te weten wat er met het kind aan de hand is en wat het desbetreffende kind nodig heeft om zo optimaal mogelijk van het onderwijsaanbod gebruik te kunnen maken. Ouders en indien nodig de GGZ-professional of gespecialiseerde begeleider kunnen hierbij een rol spelen. Observaties van de docent en/of een zorgteam (m.b.t. problemen met motoriek, lezen, prikkelverwerking, zindelijkheid, sociaal functioneren etc.) kunnen anderzijds ouders en professionals meer inzicht geven en hen verder helpen bij de keuze van behandeling of ondersteuning. Korte lijntjes tussen school en het thuisfront zijn belangrijk om wensen voor aanpassingen per kind, maar ook tips of hulpmiddelen, bijvoorbeeld uit therapieën op school gedaan, en mogelijkheden hiervoor thuis, te bespreken. Vaak gaan aanpassingen op school om extra individuele aandacht en een zeer gestructureerde benadering. Een speciaal educatieprogramma zoals TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Related Communication Handicapped Children programme) kan hierbij gebruikt worden (Mesibov e.a., 2005). Binnen dit programma wordt een sterk gestructureerde leeromgeving gecreëerd voor het kind of de jongere. De ruimte en tijd worden gestructureerd met behulp van pictogrammen, taken worden opgedeeld in concrete stappen en materialen worden geordend in materiaalbakjes. Van Bourgondien en collega’s (2003) hebben aangetoond dat TEACCH zorgt voor betere communicatieve en sociale vaardigheden en vermindering van gedragsproblemen op de korte termijn. In de praktijk worden ook vaak losse elementen uit de TEACCH methode toegepast. Daarnaast komt er meer aandacht voor sensorische prikkelverwerkingsproblemen bij kinderen met autisme in het onderwijs.

Onderzoekers Smit & de Bildt (2019) zijn overtuigd dat het verbreden van kennis van leraren een positief effect heeft op hun leerlingen. Dit bleek uit hun onderzoek dat leraren het verschil kunnen maken voor leerlingen met autisme. De e-learning Autisme in de Klas die hieruit volgde is sinds oktober 2020 beschikbaar. Deze e-learning is voor leraren met kinderen met autisme in de klas in het basisonderwijs en voorgezet onderwijs. Zij leren bijvoorbeeld hoe je kunt omgaan met gedragsproblemen en krijgen praktische tips en voorbeelden.

Schoolverzuim

Een andere factor waar scholen en ouders rekening mee moeten houden, is dat ze te maken kunnen krijgen met schoolverzuim door kinderen en jongeren met autisme. Bij schoolverzuim gaat het om frequente of blijvende afwezigheid van school om verschillende redenen zoals hoofdpijn, misselijkheid en slaapproblemen (Scharree, 2007). In dat geval lukt het ouders ook niet om de jongere naar school te krijgen. De term schoolweigering die ook wel gebruikt wordt doet vermoeden dat een kind of jongere weigert naar school te gaan, omdat de jongere niet wil. Het is echter meer een kwestie van niet naar school kunnen gaan om verschillende redenen. Voor de eenduidigheid gebruiken we de term schoolverzuim in de rest van tekst. Schoolverzuim kan bij kinderen en jongeren met autisme veel oorzaken hebben, waaronder angst (schoolfobie), overprikkeling en overvraging en komt zelden voort uit motivatieproblemen van de jongere. Een analyse van de oorzaak is belangrijk om een passende oplossing vinden. Mogelijke oplossingen zijn het behandelen van de angst, aanpassen van de klasomgeving of plaatsing in cluster-4 onderwijs. Een vorm van onderwijs voor kinderen die ook in het speciaal onderwijs vastlopen is ‘Beter pASSend’ van de Bascule, waarbij onderwijs wordt aangeboden aan kinderen in de basis- en middelbare schoolleeftijd. Een ander voorbeeld is het volgen van school door kinderen thuis via de computer, zoals De Piloot aanbiedt. Accare heeft bovendien een ‘schoolpoli’ waar deskundigen vanuit de zorg meedenken over zorg aan leerlingen met autisme binnen hun schoolomgeving. Verschillende aan de GGZ verbonden scholen hebben programma’s voor kinderen die uitgevallen zijn op school.

Voor een beter beeld van hoe het is om niet naar school te kunnen vanuit het perspectief van de ‘thuiszitters’, lees ook: Dit ben ik. Portretten van thuiszitters.

Voor meer informatie over autisme in het onderwijs verwijzen wij je graag naar onze pagina voor scholen.

    Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

    De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

    Sluiten