Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Methylfenidaat (kortwerkend en langwerkend) en bijwerkingen voor kinderen en jongeren

voorgeschreven bij: ADD, ADHD, autisme

Bij welke klachten helpt methylfenidaat?

  • Het is heel druk in je hoofd.
  • Je kunt je niet concentreren.
  • Je gedachten dwalen steeds af (waardoor je bijvoorbeeld niet kunt opletten in de klas).
  • Je bent heel druk, beweegt veel springerig en wilt misschien wel alles vastpakken.
  • Je vindt het moeilijk om op je beurt te wachten en zegt het antwoord al voordat de vraag is afgemaakt.

Door deze klachten kunnen ook andere dingen gebeuren:

  • Je bent vaak geïrriteerd of kwaad.
  • Je schoolprestaties zijn niet best.
  • Je hebt ruzie of conflicten met klasgenoten, leraren en/of je ouders.
Methylfenidaat - voor

Hoe werkt methylfenidaat?

Ieder mens wordt continu overstroomd met heel veel informatie. In je hoofd zit een systeem dat zorgt dat je je aandacht op de belangrijkste informatie kunt richten. Daar merk je niets van, behalve als dat systeem niet zo goed werkt. Dat is bij jou zo.

Methylfenidaat versterkt dat systeem.

  • Je wordt rustiger.
  • Je kan je aandacht beter richten op één ding.
  • Andere dingen leiden je niet meer zo af.
  • Het is niet meer zo druk in je hoofd.
  • Als je erg springerig bent, vermindert dat ook meestal.
  • Je kan beter op je beurt wachten en spreekt daardoor minder voor je beurt.

En daardoor gaat de rest ook vaak beter: minder geïrriteerd, je kan beter opletten in de klas en je hebt minder ruzie of conflicten op school en thuis.

Je hebt dat systeem niet altijd nodig. Als je slaapt of als het rustig om je heen is, hoef je je aandacht nergens op te richten. Daarom heb je ’s nachts of soms in het weekend of op vakantie methylfenidaat minder of niet nodig.

Heeft methylfenidaat ook andere namen?

Methylfenidaat is bekend onder de namen: Concerta, Equasym XL, Medikinet CR en Ritalin. Dit zijn de merknamen, de naam die de fabrikant aan het medicijn geeft. Methylfenidaat is de naam van de werkzame stof in je medicijn.

Methylfenidaat - na

Voor je met methylfenidaat begint, zal je behandelaar onderzoeken of methylfenidaat wel een geschikt medicijn voor je is.

Je behandelaar zal je vragen naar je gezondheid en naar de gezondheid van je familieleden. Sommige gezondheidsproblemen kunnen namelijk een probleem zijn als je methylfenidaat gebruikt.

Je behandelaar zal ook je polsfrequentie, bloeddruk, lengte en gewicht meten.

Methylfenidaat kan namelijk effect hebben op je bloeddruk en groei. Je behandelaar wil daarom weten wat de waarden hiervan zijn voordat je begint met methylfenidaat, zodat hij veranderingen in de gaten kan houden.

Verder zal je behandelaar je eetlust en je slaap uitvragen. Ook zal je behandelaar bijhouden of je veranderingen merkt in je emotie of gedrag.

Terug naar boven

Methylfenidaat bestaat als kortwerkende medicatie of als langwerkende medicatie.

Kortwerkend

Kortwerkend methylfenidaat werkt snel, binnen een uur en meestal nog sneller.

Kortwerkend methylfenidaat werkt meestal twee tot vijf uur. Dit betekent dat je kortwerkend methylfenidaat twee of drie keer per dag moet gebruiken.

Langwerkend

Langwerkend methylfenidaat kan ook binnen een uur beginnen te werken maar het werkt meestal acht tot twaalf uur. Dit betekent dat je langwerkend methylfenidaat meestal een keer per dag gebruikt.

Het is de kunst om methylfenidaat zo te gebruiken dat het alleen werkt op de tijden dat je het nodig hebt:

  • Als je naar school gaat, sport, speelt, studeert; dus als je je moet concentreren.
  • Meestal van 's ochtends na het opstaan tot het eind van de middag, of het begin van de avond.
  • Niet als je gaat slapen of 's nachts.
  • Let op! Als je niet in slaap komt omdat het nog druk is in je hoofd, heb je methylfenidaat soms wel 's avonds nodig.
  • Als het rustig genoeg is, heb je methylfenidaat misschien niet nodig in het weekend of op vakantie of op bepaalde tijden thuis.

Samen met je behandelaar moet je uitzoeken wanneer je methylfenidaat moet innemen en of een kortwerkende of langwerkende vorm van de medicatie beter bij je past.

Terug naar boven

Je behandelaar weet welke medicijnen niet goed samengaan met methylfenidaat.

Vertel je behandelaar daarom altijd welke medicijnen je gebruikt. Schrijf deze van tevoren op.

  • Ook de medicijnen die andere artsen hebben voorgeschreven.
  • Ook medicijnen of (kruiden)middelen die je zonder recept bij apotheek of drogist koopt.

Als je ook een anticonceptiepil gebruikt, is dat geen bezwaar met methylfenidaat.

Terug naar boven

Alcohol kan de centrale bijwerkingen verergeren en kun je dus beter niet gebruiken samen met methylfenidaat.

Methylfenidaat gaat niet goed samen met amfetamine, cocaïne en andere opwekkende middelen. Ze versterken elkaar en dat kan makkelijk veel te veel worden.

Van andere drugs is minder bekend of ze met methylfenidaat samen kunnen, of juist niet. Dus als je methylfenidaat gebruikt, kun je beter helemaal geen drugs gebruiken.

Terug naar boven

Medicijnen hebben ook ongewenste effecten; dat noemen we bijwerkingen. In de bijsluiter staan een heleboel bijwerkingen. Het heeft geen zin om je bezig te houden met alle bijwerkingen die in de bijsluiter staan. Sommige bijwerkingen die in de bijsluiter staan, zijn niet belangrijk of komen heel zelden voor.

Let op: als je ergens last van krijgt of als je je niet lekker voelt, op welke manier dan ook. Vertel dit dan aan je behandelaar. Dat zou een bijwerking kunnen zijn die hier niet wordt vermeld. Je behandelaar zoekt uit of het een bijwerking is of iets anders.

Hieronder staan de bijwerkingen die vaak voorkomen of die gevaarlijk kunnen zijn. Dat betekent niet dat jij die bijwerkingen ook altijd krijgt.

Slecht slapen

Kinderen en jongeren met ADHD hebben vaak moeite met slapen. Je bent te hyper om in slaap te komen, of je vindt ’s avonds laat de leukste tijd. Maar, slecht inslapen kan ook een bijwerking zijn van methylfenidaat.

Lees meer over het innemen van methylfenidaat.

Verminderde eetlust

  • Je hebt geen eetlust meer.

Je kunt het volgende proberen:

  • Neem methylfenidaat pas na de maaltijd in, dat helpt soms.
  • Let op dat je dan niet gaat snoepen in plaats van gezond eten.

Buikpijn, diarree, misselijkheid

Als je begint met methylfenidaat kun je last krijgen van je maag of darmen: buikpijn, diarree, misselijkheid.

Het gaat meestal over na een paar dagen.

Als het erg is, moet je het aan je behandelaar vertellen.

Hoofdpijn

Meestal gaat hoofdpijn over na een paar dagen of weken.

Als je erge hoofdpijn krijgt of de hoofdpijn niet overgaat, moet je het aan je behandelaar vertellen.

Chagrijnig

Soms word je chagrijnig, gespannen of geïrriteerd als je methylfenidaat gebruikt.

Dat hoort niet. Overleg met je behandelaar.

Hartkloppingen

Het kan weleens gebeuren dat je hart tekeergaat, heel snel klopt.

Dat is meestal niet gevaarlijk, maar je moet het wel zo snel mogelijk aan je behandelaar vertellen. Een enkele keer kan het namelijk wel gevaarlijk zijn: als je al iets aan je hart hebt. Het kan zijn dat dat nog niet ontdekt is.

Je behandelaar zal je bloeddruk en polsfrequentie opnieuw meten.

Vaak neemt je polsfrequentie door methylfenidaat toe met vijf of tien slagen per minuut. Dat is niet erg, het is al bijzonder als je dat merkt.

Verward, nerveus

  • Je voelt je nerveus, zenuwachtig
  • Je bent verward, het voelt vreemd in je hoofd.

Heb je hier last van? Overleg met je behandelaar.

Je groeit langzamer

Groeien gaat met horten en stoten. Dus wat tragere groei kan toeval zijn. Uitzonderlijk kan het zijn dat door methylfenidaat gebruik je groei achterblijft.

Dat kan zijn doordat je door de medicatie minder bent gaan eten.

Probeer te zorgen dat je weer meer zin in eten hebt; zie bijwerking ‘Verminderde eetlust’.

Als je een paar kilo afvalt of een paar centimeter in groei achterblijft, hoeft dat voor je gezondheid niet erg te zijn.

Je haalt de groei meestal later weer in.

Je behandelaar controleert je lengte en gewicht; Lees ook Onderzoek voor je met methylfenidaat begint.

Je behandelaar controleert je lengte en gewicht. Als je behandelaar ziet dat je groei te veel achterblijft, zal hij dat bespreken en met jou samen kijken naar oplossingen.

Als methylfenidaat is uitgewerkt, voel je je slechter

Een paar uur na je laatste dosis kun je je nog slechter concentreren, ben je nog meer hyper dan zonder methylfenidaat.

Dat heet 'rebound', vertaald: terugslag.

Je behandelaar kan een lage dosis methylfenidaat voorschrijven op het moment dat je last van rebound hebt, of een langwerkende vorm voorschrijven.

  • Bij langwerkende vormen heb je meestal minder last van rebounds.
  • Maar, sommige verzekeraars vergoeden die langwerkende vormen niet helemaal.

Overleg altijd met je behandelaar als je last hebt van rebound.

Droge mond

  • Hierdoor kan je gaatjes in je tanden krijgen. Zorg daarom dat je goed je tanden poetst.
  • Je hebt meer dorst.
  • Je hebt een droge neus en keel.
Terug naar boven

Bij normaal gebruik zoals is voorgeschreven, raak je niet verslaafd en kun je er zonder problemen mee stoppen.

Er zijn wel mensen die aan drugs verslaafd zijn en die methylfenidaat als drug (proberen te) gebruiken.

  • Hun bedoeling is dat methylfenidaat een kick of een rush geeft. Een gelukzalig of heerlijk gevoel.
  • Dat is iets anders dan het rustige gevoel dat methylfenidaat bij ADHD geeft.
  • Het lukt haast niet om met methylfenidaat die kick of rush te bereiken, en met langwerkend methylfenidaat al helemaal niet.
  • Om elk risico te vermijden, krijgen mensen met ADHD en drugsverslaving liefst een langwerkende vorm van methylfenidaat.
Terug naar boven

Vaak nemen je klachten af als je ouder wordt. Je behandelaar bespreekt daarom (half)jaarlijks of je nog langer door moet gaan met het innemen van methylfenidaat.

Het kan ook voorkomen dat je methylfenidaat ook nog nodig hebt als je volwassen bent.

Als je stopt, merk je snel of het weer slechter gaat.

In dat geval kun je methylfenidaat weer gaan gebruiken.

Terug naar boven

Eigenlijk stop je elke nacht met methylfenidaat, want je gebruikt het 's nachts niet.

Je kunt dus ineens stoppen, methylfenidaat te gebruiken.

Het is meestal verstandig om eerst een lagere dosis te gaan gebruiken, te kijken of het goed blijft gaan en dan pas helemaal te stoppen.

Overleg het in ieder geval eerst met je behandelaar als je wilt stoppen.

Terug naar boven

Je hersenen zijn nog volop in ontwikkeling. Een medicijn onnodig gebruiken of onnodig lang is daarom nooit goed.

We weten het niet goed wat de gevolgen van methylfenidaat zijn op de hersenen. Er is meer onderzoek nodig om hier iets met zekerheid over te kunnen zeggen.

Heb je meer vragen hierover? Je behandelaar kan hierover meedenken.

Terug naar boven
bij

Let op: deze informatie vervangt de officiële bijsluiter niet. Lees de gebruiksvoorwaarden. © Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Verstrekte informatie

Het is belangrijk er rekening mee te houden dat de verstrekte 'Begrijp je medicijn'-informatie slechts een selectie is van hetgeen algemeen bekend is over het betreffende medicijn en slechts bedoeld is als informatieve ondersteuning bij het gebruik. Er is geen garantie dat een en ander volledig accuraat en compleet is. Zo wordt bijvoorbeeld geen uitputtende opsomming gegeven van alle waarschuwingen en/of bijwerkingen. Hoewel de 'Begrijp je medicijn'-informatie periodiek wordt gecontroleerd en aangepast is het bovendien niet mogelijk om te garanderen dat 'Begrijp je medicijn' volledig up-to-date is. 'Begrijp je medicijn' is dan ook niet bedoeld, en mag ook niet worden opgevat of gebruikt als, vervanging van de bijsluiter van de fabrikant of het advies van de voorschrijvend arts. Eventuele onduidelijkheden in 'Begrijp je medicijn' of afwijkingen van de bijsluiter dienen te allen tijde te worden besproken met de voorschrijvend arts. Het zelfstandig, zonder overleg met de voorschrijvend arts, aanpassen van het medicijngebruik wordt ten zeerste ontraden en mag onder geen enkele voorwaarde gebeuren op grond van de 'Begrijp je medicijn'-informatie.

Aansprakelijkheid

Gelet op de bovengenoemde beperkingen is enige en alle aansprakelijkheid van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie (inclusief zijn leden en/of aan hem verbonden partijen) voor enige en alle nadelige gevolgen, schade en/of kosten ontstaan door of als gevolg van de middels 'Begrijp je medicijn' verstrekte informatie, uitgesloten. Aan de 'Begrijp je medicijn'-informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Auteursrecht

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie behoudt zich alle rechten van intellectuele eigendom en auteursrecht voor op de door hem middels 'Begrijp je medicijn' verstrekte informatie. De 'Begrijp je medicijn'-informatie mag zonder nadrukkelijke toestemming hiertoe niet worden gekopieerd dan wel in andere publicaties of auteursrechtelijke werken worden overgenomen. De 'Begrijp je medicijn'-informatie mag gebruikt worden ter voorlichting aan derden (zoals bijvoorbeeld patiënten) en te dien einde worden toegezonden en/of verstrekt onder de nadrukkelijke voorwaarde dat deze disclaimer te allen tijde kenbaar aanwezig is dan wel anderszins ter hand wordt gesteld.

Terug naar boven
Fonds Psychische Gezondheid - logo

'Begrijp je medicijn' is financieel mede mogelijk gemaakt door het Fonds Psychische Gezondheid en Zilveren Kruis/Stichting Gezondheid Spaarneland.

© Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Stichting Gezondheidszorg Spaarneland (Zilveren Kruis) - logo

De update en uitbreiding van Begrijp je medicijn is in 2020-2021 tot stand gekomen in samenwerking met:

  • Jongeren van de NJR en bredere netwerk van het Kenniscentrum
  • Ouders uit de ervaringsraad
  • Naomi den Besten, senior projectleider bij NJR
  • Kirsten Hoogerheide, kinder- en jeugdpsychiater bij Youz
  • Zhenya Pashkina, illustrator
  • Geneesmiddelencommissie

De eerste versie van Begrijp je medicijn is tot stand gekomen in samenwerking met:

  • James Boekbinder, interaction designer
  • Maarten Elling, freelance medewerker, Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie
  • Peter Moleman, farmacoloog, Moleman Psychopharmacology
  • Zhenya Pashkina, illustrator

Daarnaast gaat onze speciale dank uit naar de jongeren en de ouders van de kinder- en ouderraden van diverse betrokken kinder- en jeugdpsychiatrische instellingen.

Terug naar boven

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten