Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Nieuws

Onderzoeksupdate: bijwerkingen van antipsychotica bij kinderen en adolescenten

Meisje kijkt door vergrootglas

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht deden eerder onderzoek onder voorschrijvers van antipsychotica aan kinderen en adolescenten. Er bleek een grote variatie in de wijze van monitoren. Nieuw onderzoek geeft een overzicht van wereldwijde meldingen van bijwerkingen. Het laat bovendien zien dat kinderen, adolescenten en ouders andere bijwerkingen melden dan behandelaars. Mogelijk merken zij andere bijwerkingen op of ervaren zij andere bijwerkingen als belangrijk. Het is voor behandelaars van belang om zowel naar het spontaan melden van bijwerkingen te luisteren als er ook actief naar te vragen en te meten.

Behandelaars schrijven regelmatig (off-label) antipsychotica voor aan kinderen en adolescenten. De kennis over effectiviteit en veiligheid bij deze jonge populatie is beperkt. Antipsychotica kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken, die bij kinderen en adolescenten mogelijk anders zijn dan bij volwassenen en wellicht anders worden verwoord, opgemerkt en ervaren. Zo kunnen antipsychotica leiden tot meer gewichtstoename bij kinderen dan bij volwassenen en kunnen adolescenten meer stress ondervinden van bijwerkingen als gynaecomastie en seksuele disfunctie dan volwassenen.

Breed spectrum aan bijwerkingen

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht bestudeerden 45.201 wereldwijde meldingen van bijwerkingen bij kinderen en adolescenten die antipsychotica gebruiken. Hierbij maakten zij gebruik van VigiBase, een wereldwijde database van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarin alle gemelde bijwerkingen verzameld worden. Zij keken daarbij ook naar verschillen in meldingen tussen jongens en meisjes, tussen verschillende leeftijdscategorieën en tussen patiënten en behandelaars.

Meest gemelde bijwerkingen

De meeste gemelde bijwerkingen hadden te maken met bewegingsstoornissen (extrapiramidaal syndroom) (14,7%), borstaandoeningen en veranderingen in prolactinespiegels (4,7%) en hartritmestoornissen (4,6%). Verschillen tussen jongens en meisjes waren minder opvallend dan die tussen leeftijdsgroepen en tussen patiënten en behandelaars. Zo werden een te hoge bloedsuikerspiegel (hyperglycaemie) en diabetes relatief vaker gemeld bij adolescenten van 12-17 jaar dan bij kinderen van 1-5 jaar. Patiënten meldden vaker een verandering in gewicht of BMI dan behandelaars, maar minder vaak hartritmestoornissen.

Meer kennis over veiligheid

Het melden van bijwerkingen geeft meer inzicht in de frequentie van optreden, in nieuwe en zeldzame bijwerkingen en de veiligheid op korte en lange termijn. Met meer kennis over de veiligheid van antipsychotica bij deze jonge populatie kunnen behandelaars een beter afgewogen keuze maken voor een antipsychoticum informatie op maat aanbieden aan het kind en de ouders.

Klinische implicaties

We vroegen de onderzoekers wat deze resultaten betekenen voor de dagelijkse praktijk van de kinder- en jeugdpsychiatrie. “De gemelde bijwerkingen van antipsychotica kunnen ernstig zijn en grote impact hebben op het dagelijks leven van een kind of adolescent. Goede informatie op maat voor de kinderen en de ouders is belangrijk. Hier spelen de zorgverleners een belangrijke rol. Door de bijwerkingen met de kinderen of adolescenten en ouders te bespreken krijgen niet alleen zij meer inzicht in de eigen behandeling, ook de zorgverleners leren meer over waar de kinderen en adolescenten tegenaan lopen en welke bijwerkingen de kwaliteit van hun dagelijkse leven beïnvloeden. Dit onderzoek laat zien dat kinderen, adolescenten en de ouders andere bijwerkingen melden dan de zorgverleners, wat kan betekenen dat andere bijwerkingen worden opgemerkt of als belangrijk worden ervaren. Het is dus voor zorgverleners van belang zowel naar het spontaan melden van bijwerkingen te luisteren als er ook actief naar te vragen en te meten.”

Belang van monitoren

De onderzoekers benadrukken daarnaast het belang van monitoren om bijwerkingen aan het licht te laten komen. “Helaas zijn niet alle bestaande (internationale) richtlijnen rondom monitoren even duidelijk en gemakkelijk toepasbaar in de dagelijkse praktijk. Een officiële nationale richtlijn waarin het monitoren van bijwerkingen bij kinderen en adolescenten die antipsychotica gebruiken beschreven staat, zou welkom zijn in Nederland. Op dit moment is in Nederland wel de door Accare ontwikkelde richtlijn beschikbaar, die ook terug te vinden is op de website van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie. Door te monitoren, kunnen bijwerkingen snel worden opgemerkt, aangepakt en tevens worden gemeld bij het nationale bijwerkingencentrum Lareb (www.lareb.nl). Hier kunnen zowel patiënten als zorgverleners bijwerkingen melden.
Het melden van bijwerkingen is van groot belang, vooral bij kinderen en adolescenten die met regelmaat medicatie off-label voorgeschreven krijgen. Hoe meer bijwerkingen van antipsychotica gemeld worden, hoe meer inzicht kan worden verkregen in de veiligheid van deze medicatie bij kinderen en adolescenten en hoe beter er een gepaste en goed afgewogen keuze kan worden gemaakt in de therapie bij deze jonge kwetsbare populatie.”

Meer informatie

Bronartikel: Minjon L, van den Ban E, de Jong E, Souverein PC, Egberts TCG, Heerdink ER. Reported Adverse Drug Reactions in Children and Adolescents Treated with Antipsychotics. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2019 Mar;29(2):124-132

>> lees het eerdere nieuwsbericht over dit onderzoek

>> bekijk het medicatieoverzicht

>> bekijk ‘Begrijp je medicijn” voor jongeren en ouders

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten