Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Wat is kinder- en jeugdpsychiatrie?

Kinder- en jeugdpsychiatrie is een medische wetenschap die de ontwikkeling van jonge hersenen bestudeert. Die ontwikkeling is een resultaat van een ingewikkelde samenhang tussen genen (aanleg) en omgeving. Hoe ontstaan psychische stoornissen? en Hoe kunnen we deze ziekten behandelen? zijn de belangrijkste vragen die onderzoekers in de jeugdpsychiatrie proberen te beantwoorden. Professionals in de jeugd-ggz gebruiken de kennis die daaruit voortkomt om kinderen met ernstige psychische stoornissen te behandelen.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie speelt een verbindende rol tussen die wetenschap en die praktijk. Door de bemiddeling van het Kenniscentrum wordt de beste, wetenschappelijk onderbouwde kennis ter beschikking gesteld van de behandelaren.

Kennis bundelen

De kinder- en jeugdpsychiatrie bundelt kennis. Die kennis is afkomstig van de beste deskundigen. Universiteiten en academische centra leveren wetenschappelijke onderbouwing. Ouder- en patiëntenverenigingen brengen hun ervaringskennis in. Kinderpsychiaters en andere behandelaren dragen deskundigheid bij uit de praktijk. Samen vormen al deze deelnemers een kennisinfrastructuur voor de kinder- en jeugdpsychiatrie, een landelijk kennisnetwerk. Dat netwerk organiseert wetenschappelijk onderbouwde kennis om de behandeling te ondersteunen van kinderen met ernstige psychische problemen.

Verschillen met volwassenenpsychiatrie

Het verschil tussen kinderpsychiatrie en psychiatrie voor volwassenen is groot. Kinderpsychiaters hebben niet alleen te maken met jonge hersenen, die dus nog in ontwikkeling zijn. Ze hebben ook te maken met de oorsprong van allerlei psychische problemen waar patiënten op volwassen leeftijd pas echt last van krijgen. Als onderdeel van een goede geestelijke gezondheidszorg voor kinderen, kan de kinderpsychiatrie veel van die latere ellende voorkomen.

Nog een verschil met de volwassenenpsychiatrie is dat de kinderpsychiater altijd veel rekening houdt met de omgeving van de jonge patiënten: het gezin, de ouders, familie, vrienden, school, buurt, sportclubs en hulpverleners.

Door de Jeugdwet van 2015 is er ‘een knip’ ontstaan tussen kinder- en jeugdpsychiatrie en volwassenenpsychiatrie, die ligt bij 18 jaar. De geestelijke gezondheidszorg voor boven de 18 valt onder de Zorgverzekeringswet en wordt betaald door de zorgverzekeraars. Inhoudelijk is het een vreemde knip, want met 18 jaar zijn kwetsbare jongeren wel voor de wet volwassen, maar nog niet uitgerijpt qua persoonlijkheid. En ze zijn nog aangewezen op geestelijke gezondheidszorg die intensief samenwerkt met gezin, opleiding en omgeving. De zogenoemde levenslooppsychiatrie sluit hierbij aan. Gemeenten en zorgverzekeraars stemmen met elkaar af hoe de overgang van kinderen van 17 jaar die in zorg zijn en hun zorg nodig blijven houden, het beste kan verlopen.

Diagnose en behandeling

Behandelaars in de centra voor jeugd-ggz of in hun vrijgevestigde praktijken kunnen veel doen om hun patiënten te helpen. De kennisdatabase van het Kenniscentrum biedt de nodige ondersteuning bij diagnose en behandeling.

Bij diagnose kijkt een behandelaar samen met de ouders en het kind wat er aan de hand is; zulke processen worden volgens vastgestelde stappen doorlopen. Bijvoorbeeld in een reeks gesprekken, met vragenlijsten, observatie of een test. Dit proces leidt tot een diagnose – dat is een beschrijving van hoe de problemen met elkaar samenhangen en ook wat de sterke kanten van het kind en van het gezin zijn.

De behandeling, meestal ‘therapie’ genoemd, bestaat eveneens uit onderdelen die goed onderzocht en beschreven zijn. Met deze onderdelen stelt de behandelaar een plan op, dat op maat gemaakt wordt met ieder kind en gezin. Vaak bestaat de behandeling uit gedragstherapie of psychotherapie van uiteenlopende aard. Verreweg de meeste jonge patiënten blijven gewoon thuis wonen en doen gewoon mee aan het leven op school en in het gezin. De meeste behandelingen vergen slechts een uur per keer en soms is er sprake van dagbehandeling in een behandelcentrum, samen met andere kinderen. Jeugdigen met heel ernstige stoornissen moeten nog steeds worden opgenomen, maar altijd slechts voor korte duur en in samenwerking met het gezin en met hulp thuis. Bij een klein deel van de behandelingen schrijft de kinderpsychiater ook medicijnen voor.