Samen werken, voor een psychisch gezonde jeugd

Zoeken
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Meestgezocht: ADHDAutismeBijwerkingenSertralineVluchtelingenkinderen

Integraal werken

Kind bouwt brug met blokken

Organisaties voor onderwijs, jeugd- en opvoedhulp, zorginstellingen voor mensen met een licht verstandelijke beperking, jeugd-ggz, verslavingszorg en sociale teams werken samen om kinderen en gezinnen met ernstige en meervoudige problemen de beste hulp te bieden. De vaak complexe problematiek vraagt om een brede en samenhangende aanpak. De deskundigheid vanuit verschillende sectoren komt hier samen, en zo ontstaat integrale specialistische jeugdhulp. Maar wat betekent integraal werken? En wat zijn werkzame factoren en goede voorbeelden van integraal werken? 

Kind bouwt brug met blokken

Wat is integraal werken?

De publicatie Wat werkt bij integraal werken in de wijk geeft de volgende definitie van integraal werken: “Integraal duidt op voltallig en volledig, rekening houdend met alle achterliggende aspecten. Het gaat over een brede aanpak van de problematiek, waarin aandacht is voor alle leefgebieden van een cliënt. Om tot een samenhangend plan te komen voor de diverse vraagstukken van de cliënt of het huishouden, is het samenbrengen van de verschillende professies nodig die met elkaar samenwerken”.

De drie onderdelen van deze definitie

Ten eerste geeft de definitie het perspectief van de cliënt, waarbij aandacht is voor een samenhangende aanpak die aandacht heeft voor alle leefgebieden van de cliënt.

Ten tweede heeft de definitie een methodische kant, met aandacht voor de samenwerking tussen professionals. Verschillende disciplines en professionals moeten hun eigen handelen, behandelinzichten en inhoudelijke eisen afstemmen met anderen om te komen tot een eenduidige aanpak.

Ten derde is sprake van een organisatorische component. Daarbij gaat het om de inrichting van ketens, organisaties, teams en samenwerkingsverbanden om te komen tot integraal werken.

Hieruit blijkt dat de definitie van integraal werken ruim is en verschillend geïnterpreteerd wordt.

Terug naar boven

Wat zijn de werkzame factoren van integraal werken?

Het online platform Integrale Specialistische Jeugdhulp beschrijft werkzame factoren op het gebied van inhoud, kwaliteit en organisatie, gebaseerd op ervaringen van professionals en literatuur. Het platform beschrijft daarnaast leidende principes voor integrale specialistische jeugdhulp.

Werkzame factoren

Het platform Integrale Specialistische Jeugdhulp gaat in op werkzame factoren op drie gebieden die nauw met elkaar samenhangen:

  • Inhoudelijke componenten (bijvoorbeeld: duidelijke afspraken over wie het aanspreekpunt is voor jeugdige en het gezin of alle betrokkenen maken gezamenlijk een probleemanalyse)
  • Kwaliteit van uitvoering (bijvoorbeeld: competenties van professionals en teamsamenwerking)
  • Organisatorische randvoorwaarden (bijvoorbeeld: heeft het team commitment vanuit de organisatie of is er een eenheid van taal?)

Leidende principes

Het platform beschrijft ook leidende principes die richting geven aan de inhoud en de vorm van integrale specialistische jeugdhulp. Een samenhangend aanbod vraagt om gemeenschappelijke pijlers waarop de zorg en begeleiding van kinderen en gezinnen gebaseerd moet zijn. Deze leidende principes zijn opgesteld vanuit de praktijkkennis van de betrokken organisaties en de ervaringsraad van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie. Kijk voor meer informatie en verdere uitleg over de werkzame factoren en leidende principes op het Platform Integrale Specialistische Jeugdhulp.

Het platform Integrale Specialistische Jeugdhulp is ontwikkeld in samenwerking met het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en het Landelijk Kenniscentrum LVB.

>> Naar het platform Integrale Specialistische Jeugdhulp

Terug naar boven

Wat zijn goede voorbeelden van integraal werken?

Op het platform Integrale Specialistische Jeugdhulp staan ook goede voorbeelden van integraal werken. Dit biedt inspiratie en maakt uitwisseling van manieren om integraal te werken mogelijk. Het platform beschrijft de praktijkvoorbeelden aan de hand van leidende principes en werkzame factoren. Dit is geen verzameling van perfecte voorbeelden waar alles goed verloopt, ook knelpunten komen aan bod met als doel ervan te leren.

Voor de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg is goede overbruggingszorg noodzakelijk, met een warme overdracht in de vorm van een adolescententeam of transitiecoördinator. Dit vraagt aansluiting op de leefwereld van deze leeftijdsgroep, bijvoorbeeld door inzet van e-health of door behandelplekken in te richten op een manier die jongeren aanspreekt. Het adolescententeam ondervangt problemen rondom de transfer van jeugdhulp naar volwassenenzorg. Tegelijkertijd heeft het team te maken met de veranderende behoeften van jongeren in de adolescentiefase. Een transitiecoördinator is een betrokken professional die fungeert als centraal aanspreekpunt voor jongeren, ouders en zorgverleners.

Samenwerking met lokale gemeentelijke wijkteams is ook belangrijk voor een soepele overgang. De gemeente Groningen heeft bijvoorbeeld in samenwerking met zorgverzekeraar Menzis en jeugdhulpaanbieders een integrale werkwijze ontwikkeld en richtlijnen 18-/18+ opgesteld voor deze situaties. Onderdeel van de werkwijze is dat jeugdhulpaanbieders een beroep kunnen doen op een gemeentelijke coördinator 18-/18+, waardoor eventuele risico’s bij de overgang naar 18 jaar voorkomen kunnen komen. Lees hier meer over deze werkwijze.

Jongeren zijn crisisgevoelig, klachten kunnen opspelen wanneer zich bijvoorbeeld een vervelende situatie voordoet. Wanneer een jongere uitbehandeld is en op een later moment een terugval krijgt, is het belangrijk dat hij of zij niet onderaan een wachtlijst belandt en direct toegang krijgt tot zorg. Daarbij moeten de kinder- en jeugdpsychiatrie, de transitiepsychiatrie en de volwassenenpsychiatrie goed samenwerken. De kinder- en jeugdpsychiatrie kan kinderen met een verhoogd risico op de ontwikkeling van psychische problemen in de adolescentie monitoren. Een lage drempel binnen de transitiepsychiatrie zorgt vervolgens voor een makkelijke opname van jongeren die daadwerkelijk ondersteuning of psychische zorg nodig blijken te hebben.

Terug naar boven

Organisaties, websites, onderzoek en initiatieven

>> Platform Integrale Specialistische Jeugdhulp
Het online platform Integrale Specialistische Jeugdhulp beschrijft goede praktijkvoorbeelden, werkzame factoren en leidende principes van integrale specialistische jeugdhulp.

>> Kennisdossier Integrale Jeugdhulp
Het Nederlands Jeugdinstituut heeft dit kennisdossier ontwikkeld, dat omschrijft wat de ontwikkeling van effectieve jeugdhulp kan versnellen en wat werkt bij integrale jeugdhulp. Het dossier bevat ook de pagina Gemeenten en integrale jeugdhulp, die verder ingaat op bekostigingsmodellen van integrale hulp en inkoopbeleid.

>> Programma Integraal werken in de wijk
In het programma Integraal werken in de wijk bundelen Movisie, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Nederlands Jeugdinstituut en de Werkplaatsen Sociaal Domein de krachten om samen kennis en expertise over integraal werken te ontwikkelen en toegankelijk te maken.

>> Platform Integrale Vroeghulp
Het Platform Integrale Vroeghulp deelt kennis en ervaring over Integrale Vroeghulp. Iedereen die betrokken is bij integrale vroeghulp is welkom om hier mee te praten, mee te denken en kennis te delen. Er zijn verschillende mogelijkheden om dit te doen; er kunnen discussies worden opgestart, een blog online plaatsen of persoonlijke verhalen gedeeld.

Terug naar boven

>> Wat werkt bij integrale jeugdhulp?
Dit document beschrijft welke werkzame factoren uit de literatuur naar voren komen bij het vormgeven en uitvoeren van integrale jeugdhulp aan gezinnen. Deze werkzame factoren zijn ook terug te vinden op het online platform Integrale Specialistische Jeugdhulp.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie, Nederlands Jeugdinstituut en het Landelijk Kenniscentrum LVB hebben, in samenwerking met experts uit het werkveld, een notitie opgesteld die kennis organiseert en bundelt op het gebied van integrale specialistische jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Deze notitie is binnenkort terug te vinden op deze website.

>> Rapport: Ik ben meer dan mijn problemen
Dit rapport van de Kinderombudsman bevat onder andere adviezen voor gemeenten, organisaties, beroepsverenigingen en professionals over vormgeven van een integrale aanpak.

Terug naar boven

Integraal werken: van wil naar weg

Interview met onderzoeker Laura Nooteboom

Integrale jeugdhulp: iedereen wil dat het lukt, maar de praktijk is weerbarstig. Wat zorgt er precies voor dat een hulptraject op maat wel of juist niet van de grond komt? Onderzoeker Laura Nooteboom legt uit waarom we moeten erkennen dat integraal werken complex is, en een vak apart.

>> Lees het interview

Kent u een goed voorbeeld rondom integrale jeugdhulp, of mist u informatie? Laat het ons weten via het formulier onderaan deze pagina.

Reageren

Kunnen we deze tekst verbeteren, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten