Onderzoeks- en ontwikkelingsagenda voor gedecentraliseerde zorg aan kinderen met psychische problemen

De wens om de belangrijke thema’s voor onderzoek en ontwikkeling in de kinder- en jeugdpsychiatrie helder te krijgen wordt breed gedeeld, zowel door de academische instellingen, de behandelcentra, gemeenten en de VNG als door ouders van kinderen met psychische problemen. Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie heeft, met steun van de VNG, deze vraag opgepakt en een brede inventarisatie gedaan naar die thema’s. Het doel is om daarmee een landelijke ontwikkelingsagenda te creëren, hierbij onderling af te stemmen en samenwerking te zoeken op het gebied van kennis ontwikkelen, delen, benutten en borgen. De beoogde agenda is gebaseerd op de verbinding van wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en ervaringskennis.

Het resultaat is een weergave van een uitvoerig gesprek tussen gemeenten, behandelaren, onderzoekers en patiëntenvertegenwoordigers, gevoerd in zeven regionale bijeenkomsten. Het is een brede inventarisatie van vragen die leven, van thema’s die aandacht nodig hebben, die verder ontwikkeld moeten worden, die onderzoek behoeven. Het is ook een uitwisseling van kennis, tussen onderzoekers, gemeenten en ouders, en tussen verschillende regio’s. Ten slotte vormt het een aanleiding voor grondigere regionale kennisinventarisatie en verdere discussie over wat er nodig is om kinderen met psychische problemen toegang te geven tot de best beschikbare zorg.

Expertise

Deze ontwikkelingsagenda is gerealiseerd onder eindverantwoordelijkheid van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie, een landelijke netwerkorganisatie waarin professionals, experts, onderzoekers, ouders en kinderen samenwerken aan de wetenschappelijke onderbouwing van het dagelijkse werk in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Het Kenniscentrum is bij dit project financieel en inhoudelijk ondersteund door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De academische centra voor kinder- en jeugdpsychiatrie hebben intensief meegewerkt, zowel met de organisatie van de regionale bijeenkomsten als met de inhoudelijke teksten. Ten slotte is dit stuk tot stand gekomen met de expertise van alle bovengenoemde deelnemers. Daardoor is het een breed gedragen product geworden dat weergeeft welke vraagstukken er op dit moment spelen rondom kinderen met psychische problemen.

Groot draagvlak

De meerwaarde van deze ontwikkelagenda zit in de wijze waarop hij tot stand is gekomen. Door de brede inventarisatie is een groot draagvlak verzekerd voor de genoemde onderwerpen. Daarmee is een fundament gelegd voor een gezamenlijk vervolg. Het dient dan ook beschouwd te worden als een uitnodiging aan het hele veld om er gezamenlijk voor te zorgen dat de kennis waar kinderen met psychische problemen mee geholpen zijn, wordt ontwikkeld, gedeeld en geborgd.

Thema’s voor de ontwikkelingsagenda kinder- en jeugdpsychiatrie

Onderbouwing van kennis en behandeling met wetenschappelijk onderzoek
Welke zorg werkt voor wie op welk moment? Wat zijn de persoonlijke, maatschappelijke en financiële effecten van een behandeling?

Uitbreiden van kennis over oorzaken, beschermende of risicofactoren en weerbaarheid
Wat wordt veroorzaakt door de genen, wat door de omgeving en wat in interactie tussen beide op individueel niveau? Wat zijn daarin beschermende factoren die voor preventie kunnen worden ingezet?

Ontwikkeling van kennis over specifieke stoornissen
Hoe ontwikkelen we onze specialistische kennis over en behandelingen voor psychiatrische stoornissen en problematiek?

Kinderen voor wie de behandeling niet werkt
Hoe kan de behandeling verbeterd worden voor kinderen bij wie het beoogde behandeleffect niet wordt gerealiseerd? Kunnen wij voorspellen voor wie de behandeling niet gaat werken?

Expliciteren van de waarde van klinische en ambulante zorg
In welke gevallen is klinische zorg of ambulantisering nodig, wat zijn de mogelijke tussenvormen en wat is ervoor nodig om het succesvol te doen?

Triage en vroegsignalering
Hoe zorgen we ervoor dat een kind tijdig maar niet onnodig naar de ggz doorgestuurd wordt?
Wanneer besluit je dat je moet opschalen en wanneer zijn lichtere interventies beter?

Kinderen bereiken die zorg nodig hebben, maar niet bekend zijn
Hoe bereiken we moeilijk bereikbare kinderen, bijvoorbeeld kinderen met een migratie-achtergrond of zwerfjongeren? Hoe doorbreken we de barrières die ervoor zorgen dat zij zorg mislopen?

Kinderen met een (l)vb en psychische klachten
Hoe sluiten we tijdig aan op wat jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking en psychische klachten en hun gezin nodig hebben?

Zorg die aansluit op het kind en het gezin
Hoe zorgen we ervoor dat kinderen en hun ouders zorg krijgen die aansluit op wat zij nodig hebben, met inachtneming van hun eigen regie, ondersteund door de juiste mensen om hen heen?

Inzetten van ervaringsdeskundigheid
Hoe zetten we jongeren met psychische klachten en hun ouders zelf in bij verdere kennisontwikkeling in de zorg?

Ouders met psychische problemen
Hoe voorkom je dat kinderen van volwassenen met psychische problemen zelf psychische problemen ontwikkelen? Hoe kunnen we het gezin rondom een kind met psychische problemen steunen?

Transitiepsychiatrie – de overgang naar volwassenheid
Wat is ervoor nodig om de systemen van jeugd- en volwassen-ggz zo te laten aansluiten dat volwassen worden goede zorg niet belemmert? Hoe zorgen we dat jongeren als ze volwassen worden de verschillende knelpunten op alle levensgebieden kunnen hanteren?

Kennis ontwikkelen en delen
a) Samenwerken
Er is heel veel kennis, maar hoe benutten we die zolang die onvoldoende is toegepast en niet is samengebracht? Wat is een werkbaar netwerkmodel, waarin men elkaar snel kan consulteren zonder te verzanden in bureaucratie?

b) Kennis ontwikkelen en delen tussen ggz-organisaties en gemeenten
Wat zijn gezamenlijke onderzoeksvragen voor de kinder- en jeugdpsychiatrie en gemeenten?
Hoe organiseren we systematische kennisoverdracht?

c) Specialistische kennis delen met het voorveld
Hoe zorg je voor een voortdurende voeding van wijkteammedewerkers, huisartsen en docenten die al zo veel verschillende onderwerpen in hun takenpakket hebben?

d) Kennis ontwikkelen en delen tussen ggz-organisaties onderling
Hoe realiseren we meer afstemming en samenwerking tussen het werk van de zeven academische centra in Nederland op het gebied van kinder- en jeugdpsychiatrie om de kennisoverdracht te verbeteren?

Publieke informatie inzetten voor de jeugd-ggz
Hoe kunnen we informatie uit publieke diensten aanwenden voor de kennisontwikkeling van de jeugd-ggz?

Normaliseren en het effect van labelen
Wat is ervoor nodig om mensen het normaal te laten vinden om hulp te vragen bij psychische problemen? Hoe zorgen we ervoor dat de hulp bepaald wordt door wat er nodig is en niet door een etiket?
Hoe stel je een diagnose zonder daarmee een kind te stigmatiseren? Wat weten we eigenlijk over het effect van labelen?

Organisatie van zorg sinds de transformatie
Hoe zorgen we ervoor dat de kinder- en jeugdpsychiatrie goed aansluit op het veld van de jeugdhulp? Hoe realiseren we een duurzaam, integraal en ontschot aanbod van hulp voor kinderen met psychische problemen?

Technologische innovatie
Wat zijn de mogelijkheden van nieuwe technologieën voor het verbeteren van de kwaliteit van zorg, de efficiëntie en de doelmatigheid, met de snelle ontwikkelingen op technologische gebied?
Wat werkt wel en wat niet, en in welke situaties?

Deze thema’s zijn de onderwerpen waarvan onderzoekers, behandelaren, gemeenten en ouders vinden dat ze nader aandacht moeten krijgen. Ze zijn een weerspiegeling van de vragen die op dit moment leven. Het zijn onderzoeksvragen, ontwikkelthema’s en andere aandachtsgebieden. Om wat structuur aan te brengen zou je ze als volgt kunnen clusteren:

Meer informatie

>> naar de ontwikkelingsagenda (pdf)

Hierin vindt u:

- een uitwerking van de thema’s, voorzien van toelichting en voorbeelden
- een inventarisatie van kennisontwikkeling bij de zeven academische centra (begin 2017)
- een overzicht van recent afgerond en lopend onderzoek per academisch centrum (kennis per regio).


Sara Weerd

Senior beleidsmedewerker Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie
Deel deze pagina via:
Reageren

Kunnen we deze tekst verbeteren? Ontbreekt het aan inhoud, of vond u niet precies wat u zocht? Laat het ons weten.

 
Annuleren

Mogen we je vragen een beknopt profiel aan te vragen?

Niet verplicht, wel zo handig voor de andere leden om te zien wat je betrokkenheid bij het Kenniscentrum inhoudt.

Let op: deze informatie wordt niet getoond aan niet geregistreerde bezoekers en wordt verder nergens voor gebruikt zonder jouw expliciete toestemming.

Ik ben:

Annuleren