Eetstoornissen

> Algemeen
> Eetstoornissen bij jonge kinderen (0-10 jaar)
> Eetstoornissen in de adolescentie

Algemeen

Dit thema gaat over eetstoornissen bij kinderen en jongeren van 0-18 jaar. De multidisciplinaire richtlijn eetstoornissen (Trimbos, 2006) wordt veel gebruikt in de praktijk, maar mist de nuance voor de kinder- en jeugdpsychiatrie. Kinderen met eetstoornissen als Anorexia Nervosa en Boulima Nervosa komen vanaf een jaar of 10/11 de jeugd-GGz binnen, maar de stoornis is vaak al eerder ontstaan (Favaro e.a., 2009). In ziekenhuizen, consult- en liaisonpsychiatrie, infantpsychiatrie en de infant mental health teams (IMH) worden ook de (zeer) jonge kinderen gezien. Hoe jonger een kind, hoe sneller er sprake is van een stoornis, omdat voedings- en eetproblemen een grotere impact hebben op de lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind en op de ouder-kindrelatie. Voedingsproblemen, eetproblemen en eetstoornissen dienen bij uitstek multidisciplinair aangepakt te worden, waarbij de medische discipline vertegenwoordigd dient te zijn.

Omdat er deels sprake is van een continuüm van voedingsproblemen tot eetstoornissen bieden wij de eetstoornissen bij jonge kinderen en die bij adolescenten in samenhang aan.

Aan de orde komen ook de problemen bij kinderen van moeders met anorexia nervosa.

Voor het overzicht delen we het thema eetstoornissen in tweeën. Op diverse plekken in de tekst vindt u interne links tussen deze twee delen.

1. Eetstoornissen bij jonge kinderen (0-10 jaar)
2. Eetstoornissen in de adolescentie

Er wordt momenteel (eind 2011) gewerkt aan richtlijnen voor de signalering en behandeling van voedingsproblemen en eetstoornissen bij kinderen. Daarbij gaat het in de eerste plaats om de jeugdgezondheidszorg (JGZ) richtlijn ‘voeding en eetgedrag (0-23)’. Deze richtlijn is vooral gericht op het signaleren van eetstoornissen en het doorverwijzen. In de tweede plaats werkt de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) aan een richtlijn die handelingshandvatten voor de kinderarts bevat. Hierbij is aansluiting gezocht met de JGZ richtlijn vooral met betrekking tot de ‘alarmsymptomen’ die tot verwijzing moeten leiden.

De bijdrage op deze website van het Landelijk Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie sluit aan bij genoemde richtlijnen en de begrippen binnen die richtlijnen.

Naar boven

Voeden = het geven van eten en/of drinken aan een persoon, die hiertoe zelf niet (volledig) zelfstandig in staat is. In het kader van de richtlijn betreft dit zuigelingen en jonge peuters.
Voedingsproces = het geheel van activiteiten in het proces van het tot zich nemen van voedsel tot en met de vertering van het voedsel. Het voedingsproces wordt verdeeld in drie fasen:

In de eerste fase wordt honger waargenomen, wat leidt tot de behoefte aan voedsel en voedselinname.
In de tweede fase wordt de voeding in de mond bewerkt en vervolgens doorgeslikt.
In de derde fase volgt verzadiging bij maagdarmpassage en volgt vertering van voedsel. Het ervaren van enerzijds honger en anderzijds verzadiging is de belangrijkste regulerende factor.

Voedingstechniek = Technieken en vaardigheden van ouders/verzorgers of van het kind zelf die nodig zijn om op een juiste wijze voeding en drinken tot zich te nemen of te geven.
Voedingsprobleem = probleem gerelateerd aan de opname en vertering van voedsel (voedingsproces), wat spanning of bezorgdheid oproept bij het kind/de jongere of de ouders/verzorgers, maar waarbij de gezondheid of de groei van een kind of jongere niet wordt bedreigd.
Voedingsstoornis = een stoornis in de opname en vertering van voedsel (voedingsproces) dat zo langdurig of ernstig verstoord is dat de gezondheid, de groei en/of de psychosociale ontwikkeling van een kind of jongere wordt bedreigd.
Eten = voeding (zelfstandig naamwoord); het tot zich nemen van voedsel door een kind of jongere (werkwoord).
Eetgedrag = de activiteiten van een kind of jongere die erop gericht zijn actief voedsel te verkrijgen en op te nemen.
Eetprobleem (definitie NVK) = Een probleem dat gerelateerd is aan het niet willen, kunnen, durven of mogen eten en/of drinken. Een eetprobleem kan het begin zijn van een eetstoornis.
Eetstoornis (definitie NVK) = eetprobleem dat zo langdurig of ernstig verstoord is dat het de groei, de gezondheid en/of de psychosociale ontwikkeling van een kind of jongere bedreigt.

Tabel 1 Begripsomschrijving op basis van jeugdgezondheidsrichtlijn en NVK-richtlijn

Naar boven

Literatuur

Favaro A, Caregaro L, Tenconi E, Bosello R, Santonastaso P. (2009). Time trends in age at onset of anorexia nervosa and bulimia nervosa. Journal of Clinical Psychiatry; 70: 12: 1715-1721

JGZ-richtlijn voeding en eetgedrag (in ontwikkeling)

NVK-richtlijn, in ontwikkeling (2011)

Naar boven

Professionals

Algemeen

Mail uw kennis