Effectiviteit/indicaties

Adequaat onderzoek met alprazolam (Xanax®) en clonazepam (Rivotril®) toont geen effect aan bij angststoornissen. Een onderzoek met zolpidem (Stilnoct®) toonde geen effect aan op slaapproblemen bij kinderen en jeugdigen met ADHD. Al met al zijn de indicaties voor het voorschrijven van benzodiazepines dus zeer beperkt. In de praktijk worden de middelen eventueel kort gebruikt bij acute angsten en plotselinge extreme slapeloosheid. Langduriger gebruik kan sporadisch voorkomen bij patiënten met schizofrenie, ernstige angststoornissen die onvoldoende reageren op SSRI’s, OCD, manie en catatonie.

Tolerantie (bijwerkingen)

Sedatie, concentratie-/geheugen problemen, tolerantie/afhankelijkheid (bij langer durend gebruik). Zeldzaam: disinhibitie (paradoxale reactie).

Gebruiksaspecten

Dosering: Middelen met een korte halfwaardetijd hebben natuurlijk de voorkeur indien kort en/of incidenteel gebruik noodzakelijk is. Het voordeel van middelen met een langere halfwaardetijd is het minder voorkomen van angstdoorbraken, minder frequente inname per dag en mildere onttrekkingsverschijnselen. Alprazolam, lorazepam (Temesta®) en oxazepam (Seresta®) hebben een korte halfwaardetijd; clonazepam en diazepam hebben een lange halfwaardetijd. Kinderen metaboliseren de benzodiazepine-agonisten sneller dan jeugdigen en volwassenen. Onderstaand een advies bij een aantal geselecteerde middelen, afgestemd met het Farmacotherapeutisch Kompas. Bij alle middelen geldt uiteraard een lage begindosis met langzame stijging op klinisch beeld.