Auteur: Rian Teeuw
Bij anorexia nervosa ontstaat een hypothalame disfunctie met als gevolg hypogonadotroop hypogonadisme. Het circadiane ritme van de gonadotropine secretie is van het prepuberale stadium. Een kritisch minimum van het lichaamsgewicht is noodzakelijk voor een normale menstruele cyclus. Ook voor belangrijk gewichtsverlies kan al amenorroe worden gezien door een verhoogde hypothalame opioid activiteit wat leidt tot inhibitie van het GNRH analoog aan inspanning- en depressie-amenorroe.
Door het ontbreken van vetweefsel worden tevens de androgenen niet gearomatiseerd tot oestrogenen. De door het hypogonadisme ontstane lage FSH en LH spiegel leiden bij de mannelijke patiënten tot impotentie en verlaagde testosteron productie. Testosteron is verlaagd, DHEA is normaal (bijnierproductie). De lage oestrogeen spiegel heeft consequenties voor de mineralisatie van het bot. Dit geldt ook voor de lage testosteron spiegel.
Wanneer anorexia nervosa prepuberaal of in de adolescentie ontstaat, ontstaat er een vertraagde puberteitsontwikkeling met eventueel incomplete ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken, soms met atrofiering van de ovariae met persisterende amenorroe en steriliteit als consequentie.
Sommige auteurs pleiten voor het verrichten van een echo van het bekken bij patiënten met anorexia nervosa waardoor de reproductieve organen op hun grootte kunnen worden beoordeeld. Deze zijn vaak pas weer normaal van grootte bij een gemiddelde ratio G/l van 96%.
Bij ongeveer 20% van de patiënten blijft na herstel van de ziekte toch de menstruatie weg. Er zijn verschillende oorzaken bekend: het gewicht is toch nog te laag; het eetpatroon is toch nog te afwijkend; stoornissen van het dopaminerge, serotinerge en opioide systeem; verhoogd cortisol; lichamelijke hyperactiviteit; psychische stress en tenslotte blijvende atrofiering van de ovariae.
Literatuur
Lask B, Waugh R, Gordon I (1997). Childhood-onset anorexia nervosa is a serious illness. Annals of the New York Academy of Sciences, 817: 120-126
Lask B, Bryant-Waugh R (1995). A European perspective on eating disorders. Journal of Adolescent Health 16: 418-419
Robin AL, Gilroy M, Dennis AB (1998). Treatment of eating disorders in children and adolescent. Clinical Psychology Review, 18(4): 421-446
Rijn CA van (1998). Anorexia nervosa en boulimia nervosa II: somatische gevolgen van ondervoeding. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 142(33): 1863-1869
Stoving RK (et al.)(1999). A review of endocrine changes in anorexia nervosa. Journal of Psychiatric Research, 33: 139-152
Soyka LA (et al.)(1999). The effects of anorexia nervosa on bone metabolism in female adolescents. Journal of Endocrinology and Metabolism, 84(12): 4489-4496
