Auteur: Rian Teeuw
Bij patiënten met anorexia nervosa (en boulimia nervosa) kunnen ernstige verstoringen in de elektrolyten- en vochthuishouding optreden door braken, laxantiamisbruik, diureticamisbruik of waterloading. Bij patiënten wordt vooral een laag kalium, laag natrium, laag chloor, eventueel een laag magnesium, fosfaat en calcium gezien. Bij dehydratie wordt een relatief hogere stijging van ureum dan kreatinine gezien. Een laag kalium is vrijwel bewijzend voor recent en herhaaldelijk purgerend gedrag, maar een normaal kaliumgehalte sluit dit niet uit. Het serum kalium kan normaal zijn bij een ernstig verlaagd totaal lichaamskalium waardoor er toch onvoorspelbare cardiale aritmieën kunnen optreden. Een ernstig ondergewicht en purgerend gedrag moet altijd leiden tot het maken van een ECG.
Wanneer kalium en calciumsuppletie niet leidt tot normalisatie moet worden overwogen of er ook een laag magnesium bestaat en een gestoord zuur-base evenwicht.
Wanneer de patiënt diuretica misbruikt en dit misbruik staakt, of wanneer de patiënt purgeert en dit gedrag staakt, kan er een rebound oedeem met gewichtsstijging optreden. De patiënt moet hierover worden voorgelicht. Zonder het gebruik van diuretica moet deze fase worden overbrugd door zoutbeperking en een goede uitleg.
Bij patiënten met anorexia nervosa is fatale waterintoxicatie beschreven waardoor een ernstige hyponatriaemie met cerebraal oedeem, ataxie, convulsies, coma en dood kan ontstaan. Er kunnen verschillende redenen zijn om veel water tot zich te nemen: het gewicht kan hierdoor worden gemanipuleerd, honger kan hierdoor worden onderdrukt, sommige patiënten hebben het gevoel hun lichaam hiermee schoon te spoelen en calorieën weg te spoelen.
Neuropleptica en antidepressiva kunnen ook tot een ADH stijging leiden.
Tenslotte kunnen ernstige problemen optreden in de fase van hervoeden; met name hypofosfatemie.
Literatuur
American Psychiatric Association (2000). Practice guideline for the treatment of patients with eating disorders (revision). American Journal of Psychiatry, 157(1): 1-39
Fisher M(et al.)(1995). Eating disorders in adolescents: a background paper. Journal of Adolescent Health, 16: 420-437
JacquiP, Ouvry O, Alvin P(1992). Fatal water intoxication in a young patient with anorexia nervosa. Journal of Adolescent Health, 13: 631-633
Rijn CA van (1998). Anorexia nervosa en boulimia nervosa: II Somatische gevolgen van ondervoeding. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 142(33): 1863-1869
