Auteur: Rian Teeuw
De adolescentie is de periode van de snelle botvorming. Bij anorexia nervosa die prepuberaal of in de puberteit ontstaat, wordt de verwachte piekbotmassa niet gehaald.
Ongeveer 45-60% van iemands piekbotmassa wordt normaliter in de 2e decade verkregen. Hoe dichter de anorexia nervosa bij de (te verwachten) menarche begint, hoe ernstiger de gevolgen zijn. De ernst van de osteopenie (reductie van de botmassa voor leeftijd en sekse) is gecorreleerd aan de ernst van het ondergewicht, verlaging van de BMI en duur van de amenorroe. Osteopenie treedt al enkele maanden na de start van anorexia nervosa op. Er kunnen meerder oorzaken voor het ontstaan van de osteopenie bij anorexia nervosa worden aangewezen waaronder hypogonadisme, hypercortisolisme, metabole acidose en lage insulineproduktie.
De rol van de verlaagde calciumintake en van excessieve inspanning is onduidelijk.
Geringe inspanning met gewichten zou een beschermend effect op botminerale dichtheid kunnen hebben, echter excessieve inspanning werkt negatief.
Wanneer de anorexia nervosa zeer vroeg in het leven begint, kunnen de effecten op de botmineralisatie irreversibel zijn. Op jonge leeftijd worden dan al stressfracturen beschreven, maar het risico hierop is na de menopauze sterk verhoogd.
Gewichtsherstel is de belangrijkste factor om het botmetabolisme te normaliseren.
Een rol van een verlaagde calciumintake of een lage vitamine D spiegel is niet aangetoond, noch is er bewijs voor effect van suppletie van beiden. Oestrogeensuppletie geeft geen significante verbetering van de botmineralisatie.
DHEA laat eveneens geen significante stijging van de botminerale dichtheid zien.
Studies naar het effect van IGF-1 geven nog onvoldoende steun voor aanbeveling.
Literatuur
Binsbergen van CJ (et al)(1988). Nutritional status in anorexia nervosa: clinical chemistry, vitamins, iron and zinc. European Journal of Clinical Nutrition, 42: 929-37
Bruni V(et al.)(2000). Estrogen replacement therapy in the management of osteopenie related to eating disorders. Annals New York Academy of Sciences, 900: 416-21
Gordon CM (et al)(2002). Effects of oral dehydroepiandrosterone on bone density in young women with anorexia nervosa: a randomized trial. Journal of clinical endocrinology & metabolism, 87(11): 4935-41
Gordon CM (et al)(1999). Changes in bone turnover markers and menstrual function after short-term oral DHEA in young women with anorexia nervosa. Journal of Bone & Mineral Research, 14: 136-45
Grinspoon S (et al)(2002). Effects of recombinant IGF-1 and oral contraceptive administration on bone density in anorexia nervosa. Journal of clinical endocrinology & metabolism, 87: 2883-91
Grinspoon S (et al.)(1996). Effects of short-term recombinant human insulin-like growth factor I administration on bone turnover in osteopenic women with anorexia nervosa. Journal of clinical endocrinology & metabolism, 81: 3864-70
Katzman DK, Zipursky RB (1997). Adolescents with anorexia nervosa: the impact of the disorder on bones and brains. Annals of the New York Academy of Sciences, 817: 127-137.
Kliblanski A (et al)(1995). The effects of estrogen administration on trabecular bone loss in young women with anorexia nervosa. Journal of clinical endocrinology & metabolism, 80: 898-904
Lennkh C (et al)(1999). Osteopenia in anorexia nervosa: specific mechanisms of bone loss. Journal of Psychiatric Research, 33: 349-56
Lucas AR (et al.)(1999). Long-term fracture risk among women with anorexia nervosa: a population-based cohort study. Mayo Clinic Proceedings, 74: 972
Munoz MT, Argente J (2002). Anorexia nervosa in female adolescents: endocrine and bone mineral density disturbances. European Journal of endocrinology, 147: 257-86
Resch H (2000). Ultrasound and X-ray-based bone densitometry in patients with anorexia nervosa. Calcified tissue international, 66: 338-341
Soyka LA (et al.)(1999). The effects of anorexia nervosa on bone metabolism in female adolescents. Journal of Endocrinology and Metabolism, 84(12): 4 489-4496
