Laatst bijgewerkt: 5 februari 2010
Meewerkende experts: N. Bouman, P. Troost

Biperideen

Farmacokinetische aspecten/interacties

Farmocokinetische aspecten:
Biperideen remt de werking van acetylcholine door competitieve blokkade van de muscarine receptor. Biperideen wordt volledig in de lever gemetaboliseerd. De halfwaardetijd bedraagt – in steady state – 16 tot 33 uur.

Interacties:
- fenothiazinen, amantadine, tricyclische antidepressiva, kinidine, disopyramide en sommige antihistaminica kunnen de anticholinerge effecten versterken
- kinidine kan het anticholinerge effect versterken, met name op de AV-geleiding
- levodopa kan de dyskinesie versterken
- biperideen kan het effect van alcohol versterken

Registratie

Ziekte van Parkinson en medicaementeus veroorzaakte extrapyramidale verschijnselen.

Effectiviteit/indicaties

Biperideen is effectief bij de bestrijding van acute dystonieen en parkinsonisme als gevolg van gebruik van antipsychotica.

Effectevaluatie

Bij Parkinsonisme en acathisie evaluatie en uitsluippoging na 6 - 8 weken.

Toxiciteit (voorzorgen, absolute contra-indicaties)

Voorzorgen:
- somatische en familieanamnese met aandacht voor ritmestoornissen
- eventueel kan biperideen profylactisch gegeven worden bij personen met een verhoogd risico op dystonieën in de voorgeschiedenis

Contra-indicaties:
- tardieve dyskinesie (behalve bij acute dystonie als acuut ingrijpen gewenst is)
- hartritmestoornissen (repolarisatiestoornissen)
- passagestoornis maagdarmkanaal (gezien snelle resorptie)
- myasthenia gravis

Tolerantie (bijwerkingen)

Droge mond, accomodatiestoornissen, mydriasis, urineretentie, hypohidrose, obstipatie, tachycardie, misselijkheid/braken. Ook wel slaperigheid, moeheid, duizeligheid. Zelden bradycardie. Bij hoge doses rusteloosheid, verwardheid, angst, myoclonie, insulten, geheugenstoornissen.

Gebruiksaspecten

Dosering:
Parkinsonisme en acathisie:
Kinderen: 1 tot 2 mg, maximaal 3 maal per dag, oraal.
Volwassenen: 1 tot 4 mg, maximaal 4 maal per dag, oraal.
Overweeg hierbij steeds of biperideen wel moet worden gegeven, of dat voor verlaging van dosering antipsychoticum kan worden gekozen.
Acute dystonie:
Bij kinderen >3 jaar: 2,5 tot 5 mg i.m. of langzaam i.v., indien nodig na 30 minuten herhalen. Bij laryngeale dystonie kan dit sneller worden herhaald. Bij onvoldoende werking dient lorazepam i.m. toegediend te worden.

Toedieningsvorm: Tabletten van 2 mg. Ampullen 5 mg/ml, 1 ml per ampul.

Afbouw: Na langerdurend gebruik kan de behandeling niet acuut gestaakt worden in verband met het mogelijk optreden van akinesie, agitatie en/of verwardheid. Medicatie dient langzaam afgebouwd te worden.